W kolejnym rządowym projekcie nowelizacji ustawy o PTZ znów widnieje artykuł 22a. Oznacza to, że – jeśli zmiana ta się utrzyma – wszystkie samorządy wojewódzkie będą musiały po wygaśnięciu obecnych umów na regionalne przewozy kolejowe wybrać nowych operatorów w drodze przetargu. Będzie to wyzwaniem dla tych regionów, które – jak lubelskie i lubuskie – dopiero zaczynają tworzenie własnych spółek przewozowych.
Artykuł 22a ustawy o publicznym transporcie zbiorowym to jeden z kluczowych zapisów wpływających na kształt rynku przewozowego. Zawiera on odwołanie do unijnego rozporządzenia 1370/2007, wprowadzającego obowiązek wyboru kolejowych przewoźników pasażerskich w regionach w drodze konkurencyjnego przetargu. Omawiany artykuł zastrzega, że przewidziane w unijnym akcie prawnym wyjątki od tego wymogu – wyliczone w artykułach: 2, 4, 4a i 6 – nie mogą mieć zastosowania w przypadku wojewódzkich kolejowych przewozów pasażerskich.
Skreślenie art. 22a – rozważane przez rząd w poprzedniej wersji projektu nowelizacji – umożliwiałoby więc dalsze zlecanie przewozów użyteczności publicznej (PSC) z pominięciem przetargu. Urzędy Marszałkowskie jako organizatorzy transportu
mogłyby wtedy powierzać przewozy kontrolowanym przez siebie operatorom. O takiej możliwości entuzjastycznie wypowiadała się część samorządów wojewódzkich (np.
lubuskiego,
śląskiego czy
mazowieckiego).
Pomysł krytykowało zaś
stowarzyszenie niezależnych przewoźników kolejowych AllRail, broniące konkurencji na kolei, oraz
POLREGIO, które obawiało się przede wszystkim utraty
otrzymanej wcześniej pomocy publicznej (choć
Ministerstwo Infrastruktury zapewniło później, że do tego nie dojdzie).
Przypomnijmy, że mimo związanej z całą sprawą niepewności w ostatnich miesiącach dwa Urzędy Marszałkowskie pod wpływem rozczarowania poziomem usług POLREGIO zdecydowały się na utworzenie własnych spółek przewozowych. 8 grudnia ubiegłego roku zrobił to samorząd województwa lubuskiego, zakładając spółkę
Lubuski Transport Publiczny. Pod koniec marca br. podpisano zaś akt notarialny w sprawie powołania
Kolei Lubelskich – podmiotu, który w pierwszym etapie ma być
poolem taborowym, a dopiero w drugim wejść w rolę przewoźnika. Oprócz tego spółką samorządową może stać się
PKP SKM Trójmiasto (choć ostatnio
przygotowania do jej usamorządowienia spowolniły).
O wyzwaniach związanych z powoływaniem nowych samorządowych przewoźników kolejowych
piszemy więcej tutaj.