CPK prezentuje ZSK. 4700 km nowych linii kolejowych

Dzisiaj, 15 czerwca, zaprezentowano wyniki prac nad Zintegrowaną Siecią Kolejową. To docelowa mapa rozwoju sieci kolejowej w Polsce, która ma stać się podstawą rozbudowy sieci po 2035 roku – w horyzoncie do 2050 r. ZSK obejmuje budowę 4700 kilometrów nowych torów, z czego 2700 to linie KDP (250 km/h i więcej), a reszta to linie konwencjonalne. 1000 km linii ma zostać uruchomionych do 2035 r. Jest wśród nich m. in. Linia Y, Rail Baltica (Ełk – Trakiszki), Podłęże – Piekiełko oraz Katowice – Ostrawa. Ponadto w ramach zakładanych działań po 2035 roku PKP PLK mają zmodernizować 5600 km obecnie istniejących tras. Budową zupełnie nowych, długich odcinków sieci miałaby się zająć spółka CPK, natomiast PKP PLK będą odpowiadały za modernizację i utrzymanie sieci kolejowej.

Warto zaznaczyć, że na mapie zaprezentowanej przez przedstawicieli spółki CPK i PKP PLK, a także wiceministrów infrastruktury – Macieja Laska oraz Piotra Malepszaka – w ramach nowych odcinków pokazano także te zadania, które realizują już PKP PLK oraz CPK. Chodzi tu choćby o Linię Y z Warszawy do Poznania i Wrocławia przez Łódź czy o trasę z Bełchatowa do Wielunia. ZSK jest więc zbiorem realizowanych już nowych odcinków i zupełnie nowych pomysłów na to, jak usprawnić polską sieć kolejową.

– Nigdy wcześniej nie zaprezentowano tak dogłębnego i przemyślanego planu rozwoju sieci kolejowej w Polsce. Zamiast 10 "szprych" mamy 19 magistrali, które lepiej odpowiadają na potrzeby Polski. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ma taki plan i od ponad 30 lat go realizuje i powoli zbliża się do końca. Kolej nie miała czegoś takiego – teraz to zmieniamy, bowiem kończymy budowę dróg szybkiego ruchu i przychodzi czas na inwestycje w kolej. To jest czas na kolej – mówił wiceminister infrastruktury i pełnomocnik rządu ds. CPK Maciej Lasek.

Jak podkreślają decydenci, ZSK ma odpowiadać na potrzeby kolejowe całego kraju – w odróżnieniu od poprzedniego modelu (tzw. szprych), w którym wszystkie nowe linie kolejowe miały prowadzić do nowego centralnego lotniska. – Co bardzo istotne, ten projekt odpowiada na potrzeby całego kraju, a nie skupia się na dojeździe tylko do jednego, centralnego punktu, tak jak miało to miejsce w podejściu jeszcze kilka lat temu. Przypomnę tylko, że w naszym podejściu, w ZSK, kluczową rolę dla Polski południowej i południowo-wschodniej spełnia magistrala od Przemyśla przez Kraków, Śląsk, Opole do Wrocławia i dalej do Poznania, a w poprzednich planach nie ujęto tej magistrali – mówił na prezentacji wiceminister infrastruktury Piotr Malepszak.

Kilka rodzajów korytarzy

Główna mapa pokazuje istniejące korytarze kolejowe (te zaznaczono na zielono), a także te planowane (tutaj wybrano kolor niebieski). W obu przypadkach istotę danego korytarza wyszczególniono grubością kreski na mapie – zastosowano tutaj trzy kategorię korytarzy: bazowe (to wspomniane wyżej magistrale), uzupełniające oraz pozostałe.

Warte podkreślenia jest to, że mowa tutaj o korytarzach, w ramach których w późniejszym okresie będzie następowało uszczegółowienie trasowania danego odcinka. Nie można więc jeszcze mówić o konkretnych i dokładnych przebiegach zupełnie nowych odcinków (z wyjątkiem tych tras, dla których trwają już prace budowlane czy też działania projektowe).

Nowy korytarz od Poznania do Szczecina. Co z Berlinem?

Opisując zaprezentowaną mapę zacznijmy od głównych, nowych korytarzy, jakie miałyby powstać. Patrząc od zachodu, mamy więc postulowany od dawna nowy przebieg trasy od Poznania do Szczecina przez Pniewy, Międzychód oraz Gorzów Wielkopolski oraz wykluczone obecnie powiaty myśliborski oraz pyrzycki. Miałby on skrócić czas jazdy ze Szczecina do Poznania do 65 minut (dzisiaj 100 minut) oraz w konsekwencji 175 minut, niecałe 3 godziny, ze Szczecina do Warszawy.

Kolejny korytarz to zapowiadana już i opisywana przez nas Magistrala Zachodnia łącząca Zieloną Górę z Gorzowem Wielkopolskim przez ważne powiaty województwa lubuskiego. Trasa ta w połączeniu z nowym korytarzem od Gorzowa do Szczecina ma stać się nową osią pasażerską od Wrocławia do Szczecina i Świnoujścia, a dotychczasowy odcinek – linia 273, popularna Odrzanka – ma otrzymać priorytet dla pociągów towarowych i pomóc w rozwoju portów w Szczecinie i Świnoujściu. Dzięki tej magistrali pociągi jechałyby z Zielonej Góry do Gorzowa w czasie 60 minut, z Wrocławia do do Zielonej Góry w 75 minut, natomiast ze Szczecina do Zielonej Góry w czasie 120 minut (60 minut z Gorzowa do Szczecina).

Idąc na południe – główny, nowy korytarz ma również dotyczyć odcinka od Głogowa do Lubina. Dzięki niemu do sieci kolejowej mają zostać włączone powiatowe Polkowice, które od dawna nie mają dostępu do kolei. Jeśli chodzi o okolice Wrocławia, nowe, główne korytarze wyznaczono w kierunku Czech – to trasa przez Świdnicę i Wałbrzych, a także przez Opole w kierunku Katowic.

Alternatywa dla obecnej liniii Poznań – Wrocław i nowa trasa przez Gostyń

Na mapie zaznaczono też oczywiście Linię Y z Poznania i Wrocławia do Warszawy, która ma status jednego z głównych nowych ciągów. Kolejny taki ciąg to magistrala od Wrocławia do Poznania, która miałaby być alternatywą do obecnej trasy przez Leszno (dzięki temu być może udałoby się zrealizować przelotowe połączenie kolejowe przez 30-tysięczny Śrem). Budowa tego odcinka skróciłaby czas jazdy z Wrocławia do Poznania do 45 minut (dzisiaj 80 minut), a Wrocław ze Szczecinem przybliżyłby się do siebie na 115 minut (przy jeździe od Poznania nową linią przez Gorzów). W tym rejonie założono także wyprostowanie wieloletniego absurdu, jakim jest trasowanie obecnej linii 14, gdzie pociągi omijają powiatowy Gostyń – budowa kilku kilometrów nowych torów miałaby to zmienić.

W Wielkopolsce założono jeszcze nowy, główny ciąg od Gniezna do Bydgoszczy przez Żnin, co pozwoliłoby włączyć do sieci kolejowej następny powiatowy ośrodek bez pociągów. Na Pomorzu Zachodnim zapisano także przelotowe włączenie do sieci kolejowej Darłowa oraz Mielna, co miałoby nastąpić w wyniku modernizacji linii 202 na jej dalszym odcinku na zachód od Słupska. Byłby to element Magistrali Bałtyckiej, dzięki realizacji której pociągi miałyby jechać ze Szczecina do Gdańska w czasie 3 godzin.

CMK Północ dojedzie do Torunia. Świecie w sieci kolejowej

W ZSK wpisano budowę CMK Północ z Warszawy do Trójmiasta przez Płock, Włocławek, a także… Toruń. W tym przypadku to nowe rozwiązanie, którego do tej pory nie zakładano. Na dziś wiemy, że CMK Północ miałaby mieć standard linii KDP, co pozwoli pojechać z Torunia do Warszawy w 70 minut, a z Bydgoszczy w 100 minut. Podróż z Gdańska do Warszawy miałaby zająć 100 minut. Planiści założyli również połączenie CMK Północ z obecną trasą Bydgoszcz – Trójmiasto przez powiatowe Świecie, które po latach znowu znalazłoby się w sieci kolejowej – i to nie w ślepym, trudnym do obsługi wariancie połączeń, lecz w formie przelotowej. Dzięki temu odcinkowi podróż z Poznania do Grudziądza zajęłaby 70 minut, a z Wrocławia do Gdańska – 160 minut. 

Kolejne nowe, główne korytarze to trasa z Trójmiasta do Elbląga przez Nowy Dwór Gdański, a także fragment na wschód od Elbląga do Ornety. Poza tym w planach znalazło się wyprostowanie trasy z Warszawy w kierunku Olsztyna i budowa przedłużenia trasy z Łomży (pociągi wróciły tu dosłownie wczoraj, 14 czerwca) do Grajewa. Na mapie zapisano także ostatni polski odcinek Rail Baltica – od Ełku do granicy z Litwą, który PKP PLK chce realizować w przyszłej perspektywie unijnej. W tej części Polski założono też budowę nowego odcinka od linii Warszawa – Białystok do Śniadowa przez Wysokie Mazowieckie i Zambrów.

Nowy ciąg Rzeszów – Lublin. Dużo zmian w woj. świętokrzyskim

Na południe od Warszawy założono nowy korytarz Warszawa – Łuków – Lublin – Kraśnik – Stalowa Wola. Wraz z nowym odcinkiem przez Sokołów Małopolski miałoby to stworzyć nową, szybką oś z Lublina do Rzeszowa. Ponadto w ZSK zapisano także korytarz od Lublina w kierunku Ukrainy przez Zamość.

W tym rejonie kraju założono też realizację trasy z Kolbuszowej przez Mielec do Połańca, a także z Puław w kierunku Radomia z pominięciem Dęblina. Do tego połączenie Radomia z Opocznem oraz dwa nowe korytarze od Kielc: do Końskich oraz wyprostowanie trasy do Skarżyska-Kamiennej. Na południe od Kielc założono stworzenie przelotowego połączenia do Buska-Zdroju, które miałoby biec dalej w kierunku zarówno Krakowa (przez Proszowice), jak i Tarnowa. Na mapie, jako element ZSK, widnieje również trasa Podłęże – Piekiełko, której realizacja trwa już na gruncie.

W ZSK znalazł się również nowy odcinek od Krakowa do Katowic przez lotnisko w Balicach, nowy korytarz od Katowic w kierunku Ostrawy, a także na północ, w kierunku Częstochowy przez lotnisko w Pyrzowicach. Listę nowych, głównych korytarzy uzupełnia trasa z Łodzi do Radomska przez Bełchatów oraz z Łodzi do Kutna.

Pociągiem z Kołobrzegu do Kamienia Pomorskiego?

Nie mniej ciekawie jest w przypadku ciągów uzupełniających. Mamy tutaj bowiem nadmorski odcinek od Kołobrzegu do Kamienia Pomorskiego i zachodnią kolejową obwodnicę Szczecina, której wstępne trasowania pokazywaliśmy ostatnio. Do tego na Pomorzu Zachodnim założono także odbudowę ciągu od Szczecinka przez Połczyn-Zdrój, Świdwin i Płoty do Wysokiej Kamieńskiej, który pełniłby ważną rolę towarową i militarną w kontekście wywozu ładunków z portu w Świnoujściu.

Z ciągów uzupełniających mamy jeszcze odcinek Orneta – Bartoszyce przez Lidzbark Warmiński, Mława – Przasnysz czy trasę od linii 35 przez Przasnysz i Ciechanów do Płocka. Jako uzupełniający korytarz zaplanowano też wydłużenie linii z Sokołowa Podlaskiego na północ czy trasy z Tomaszowa Mazowieckiego do Piotrkowa.

Od CMK Północ do Inowrocławia

Do tego na mapie pojawiają się także – jako pozostałe – połączenie Śremu z Gostyniem, trasy Pisz – Giżycko oraz Mrągowo – Kętrzyn – Węgorzewo. Do tego na Kujawach pojawia się odcinek od CMK Północ przez Włocławek i Radziejów do Inowrocławia.

Koszty tych działań (w horyzoncie po 2035 r.) to około 610 mld złotych, z czego 410 mld złotych to koszty budowy nowych linii. Resztę pochłonie modernizacja istniejących odcinków. Wiceminister Maciej Lasek pytany o koszty i o to, czy znajdą się na to środki finansowe, odpowiedział, że skoro kończymy budowę dróg wysokiej przepustowości i przyszedł czas na kolej, to środki muszą się po prostu znaleźć.

Lasek dodał też, że chciałby, aby w tym roku nastąpiła priorytetyzacja budowy nowych odcinków. Pozwoli ona określić, które nowe linie powstaną w pierwszej kolejności. Na dziś wiadomo, że po inwestycjach PKP PLK oraz po budowie Linii Y do realizacji trafi także odcinek Katowice – Ostrawa oraz CMK Północ. O tym, jakie będą kolejne trasy, zadecyduje wspomniana priorytetyzacja.