PKP PLK wciąż czekają na umowę Rail Baltica Białystok – Ełk

PKP PLK wciąż czekają na podpisanie rekordowej w swojej historii umowy na realizację odcinka Rail Baltica - od Białegostoku do Ełku. Trasa ma zostać zelektryfikowana, rozbudowana o drugi tor i przystosowana do prędkości eksploatacyjnej 200 km/h dla pociągów pasażerskich.

Jednocześnie przypomnijmy, że jest to jeden z najdłużej trwających przetargów PLK, bowiem od momentu ogłoszenia postępowania do dziś minęło już ponad 19 miesięcy. W tym czasie PLK zdążyła już kilkukrotnie wybrać najlepszą ofertę a jednocześnie unieważnić te wybory po decyzjach Krajowej Izby Odwoławczej.

PLK wciąż nie może podpisać umowy - oczekiwanie na UZP i sądy

Aktualny stan postępowania wygląda tak, że najkorzystniejsza oferta należy obecnie do konsorcjum Track Tec Construction (lider), Intopu, Intopu Warszawa, Unibepu i Pomorskiego Przedsiębiorstwa Mechaniczno-Torowego, którą to ofertę PLK wybrała pod koniec kwietnia bieżącego roku, a która została utrzymana w mocy po wyroku KIO z początku czerwca bieżącego roku. Od tego momentu PLK czeka na formalną możliwość zawarcia umowy, co, teoretycznie będzie możliwe po zakończeniu kontroli uprzedniej, o czym mówi nam członek zarządu PKP PLK, Marcin Mochocki.

– Na dzisiaj nie jesteśmy w stanie podpisać umowy, bo czekamy na zakończenie wszystkich formalności. Nie otrzymaliśmy bowiem jeszcze wszelkich niezbędnych dokumentów, żeby móc podpisać umowę, zupełnie niezależnie od trwających procesów sądowych. Mówię tutaj o kontroli uprzedniej – zaznacza Mochocki i przypomina, że PLK czeka także na dwa procesy sądowe, odnoszące się do decyzji KIO unieważniających wcześniejsze wybory najkorzystniejszych ofert - konsorcjum z Budimexem na czele oraz konsorcjum Torpolu i Mirbudu. Rozprawa sądu w sprawie Mirbudu ma się odbyć 18 sierpnia, natomiast ta dotycząca Budimexu - 4 września.

Czas nieubłaganie się kończy

To wszystko sprawia, że o ile, pod kątem formalnym, PLK będzie mogła podpisać umowę z Track Tec Construction po zakończeniu kontroli uprzedniej, o tyle nie jest przesądzone, że tak się właśnie stanie.

– Pod kątem formalnym umowa będzie gotowa do zawarcia, natomiast ostateczna ocena tego, czy będziemy ją zawierać, czy nie, będzie przedmiotem analizy stanu wszelkich odwołań, które w tym okresie będą. Sytuacja jest naprawdę bardzo skomplikowana i dość dynamiczna. Potencjalne konsekwencje nieuwzględniania tych wszystkich okoliczności przez PLK są na tyle istotne, że każdorazowo musimy tę sytuację procesową analizować na dany dzień. Nie prognozować co będzie, tylko analizować na dany dzień, bo przepisy prawa w Polsce niestety ciągle skonstruowane są tak, że mimo że PLK dochowała już wszelkiej należytej staranności w przeprowadzeniu oceny ofert, i ewentualna zmiana wyborów PLK może zapadać wyłącznie na poziomie takim, że sąd uzna, że Krajowa Izba Odwoławcza zrobiła coś, czego nie powinna zrobić, to konsekwencje finansowe spadają na PLK, a nie na orzeczenie organów administracji, które po drodze podjęły decyzje dotyczące danych uczestników postępowania – mówi nam Mochocki i dodaje, że PLK nie ma wpływu na wyroki KIO a jednocześnie może być obciążana konsekwencjami tego, iż sąd może wyrok KIO po prostu zmienić.

– Natomiast nieustannie i ciągle powtórzę, czas na podpisanie tej umowy się kończy. Mamy narysowaną ścianę i zbliżamy się do niej. To nie jest jeszcze najbliższy tydzień czy dwa tygodnie, ale z każdym dniem jesteśmy tego coraz bliżej – przypomina członek zarządu PLK.

Marcin Mochocki już kilka miesięcy temu wskazywał na naszych łamach, że z powodu przedłużającej się “walki” o ten rekordowy kontrakt, PKP PLK jest coraz bliższa utraty ogromnego unijnego dofinansowania - ponad 800 mln euro z unijnego mechanizmu CEF, który należy rozliczyć do końca 2029 roku.

– To jest gra o to, czy na polskim rynku inwestycji kolejowych będzie o 5 miliardów złotych więcej, czy o 5 miliardów złotych mniej. Bo ta inwestycja ma takie znaczenie – zarówno dla ruchu pasażerskiego, jak i dla szeroko rozumianej mobilności dual use – że musi powstać. Natomiast jeśli stracimy jedno źródło finansowania, będzie to oznaczało, że te 5 miliardów trzeba będzie przesunąć z jakiejś innej inwestycji. I ta opisywana inwestycja ciągle powstanie, ale już prawdopodobnie na bazie innego przetargu, bo skoro będą inne zasady czasowe realizacji tej inwestycji, to nie będziemy tego robić w ramach tego postępowania. Tak więc którykolwiek wykonawca wygra obecny przetarg, to nie będzie go wykonywał, bo będziemy ogłaszać nowe postępowanie, ale środki unijne, CEF-owe zostaną bezpowrotnie stracone, a cały rynek inwestycji kolejowych w Polsce będzie mniejszy o 5 mld złotych – mówił nam w połowie kwietnia członek zarządu PKP PLK.

PLK z niecierpliwością czeka więc na to, jak ułożą się rozstrzygnięcia sądowe a jednocześnie kiedy zakończy się kontrola uprzednia prowadzona przez Urząd Zamówień Publicznych.

Szybki start prac po podpisaniu umowy

Co jeśli PLK uda się jednak zawrzeć umowę i nie stracić unijnych miliardów złotych? Kiedy ruszą wtedy prace budowlane?

– Okres mobilizacji, jest chyba dwu- albo trzymiesięczny. My jesteśmy tam na takim etapie, że prace budowlane mogą zaczynać w zasadzie od razu, no bo pozwolenia wykonawca dostaje do ręki i może zaczynać. Także my oczywiście też będziemy mobilizować wykonawcę, żeby wszedł na ten plac budowy jak najszybciej. Natomiast my też zdajemy sobie sprawę, że nie tylko my stoimy na pewnej ziemi nieznanej, to tyczy się również wykonawców. Dlatego moim zdaniem bardzo ciężko byłoby mi wymagać już teraz od któregokolwiek z tych wykonawców, żeby on już teraz ponosił jakieś istotne koszty przygotowawcze do realizacji tego zadania, bo myślę, że bezprecedensowy postęp i długość trwania tego przetargu stwarza też niepewność w wykonawcach – zauważa Marcin Mochocki, jednocześnie zwracając uwagę, że walka o poszczególne zamówienia nie jest tak zażarta za każdym razem.

– Z drugiej strony mamy też pewne oznaki tego, że nie wszędzie jest taka postawa wykonawców, bowiem niedawno przeprowadziliśmy przetarg na linię numer 16, na dobudowę drugiego toru między Łęczycą a Kutnem. Tam mimo dużej liczby ofert, nie było odwołań po wyborze najlepszej z nich i zakładam, że najpóźniej w sierpniu to zadanie zostanie już przypieczętowane umową z wykonawcą. Innym takim przykładem był czwarty tor Pszczółki – Pruszcz gdzie też nie było protestów i umowa została podpisana sprawnie. Z drugiej strony to są właśnie nieliczne przykłady postępowań w trybie projektuj i buduj, więc ten okres sam budowy jest troszeczkę odsunięty w czasie, co może też tłumaczyć troszkę mniej zażarty charakter rywalizacji na tych postępowaniach – kończy członek zarządu PKP PLK nadzorujący proces inwestycyjny.