PKP PLK: Powolny koniec montażu GSM-R i myśli o poligonie FRMCS

W grudniu ubiegłego roku PKP PLK w końcu porozumiały się z wykonawcami kontraktu na montaż GSM-R i podpisały ugodę z konsorcjum Nokia Solutions and Networks Sp. z o.o., Fonon Sp. z o.o., SPC-2 Sp. z o.o. Wartość umowy po modyfikacji to ponad 2,4 mld złotych, a całość prac ma zostać ukończona w ciągu 34 miesięcy od podpisania ugody.

Dzięki osiągnięciu porozumienia system GSM-R będzie mógł zostać w pełni zamontowany na Centralnej Magistrali Kolejowej. W efekcie po tej trasie już w przyszłym roku będziemy mogli pojechać z prędkością 250 km/h.

Mimo zawarcia porozumienia z konsorcjum wykonawców PLK nie informowały do tej pory o tym, na jakich liniach zostanie zamontowany system GSM-R w ramach opisywanej ugody. O tym, gdzie ma się on pojawić i jakie będą dalsze kroki PKP PLK, rozmawiamy z członkiem zarządu spółki, dyrektorem ds. realizacji inwestycji – Marcinem Mochockim.

Jakub Rosler, Rynek-Kolejowy: W grudniu podpisaliście porozumienie z wykonawcą systemu GSM-R. Na których liniach kolejowych zostanie on zamontowany w ramach ugody? Czy będą to wszystkie odcinki sieci, które wchodziły w zakres pierwotnej umowy?

Marcin Mochocki, członek zarządu, dyrektor ds. realizacji inwestycji: W ramach ugody nie będziemy montować systemu GSM-R na wszystkich liniach, które zakładaliśmy te ponad 10 lat temu. Jesteśmy już bowiem w innym momencie cywilizacyjnym rozwoju całej technologii. Instalowanie przez kolejne lata systemu GSM-R, który dożywa już swojego końca, oraz montowanie go na dużą skalę i zakończenie tego dopiero za 7 czy 8 lat, kiedy będziemy już mogli z dużym prawdopodobieństwem na masową skalę wdrażać FRMCS, nie ma po prostu sensu.

Stąd bardzo mocne postanowienie, żeby dokończyć wdrożenie GSM-R na tych liniach, na których będzie używany ETCS poziomu 2, żeby mieć jego pełną funkcjonalność. Takim przykładem jest CMK, na której chcemy jak najszybciej zakończyć montaż GSM-R i rozpocząć testy GSM-R i ETCS, żeby możliwie szybko osiągnąć tę mityczną prędkość 250 km/h. Wczoraj, 16 kwietnia, rozpoczął się montaż ostatniego masztu radiowego dla systemu GSM‑R. Instalacja wieży telekomunikacyjnej w Seceminie w województwie świętokrzyskim wieńczy budowę cyfrowej radiołączności na jednej z najważniejszych linii kolejowych w kraju.

Natomiast ten projekt wytworzył już do tej pory dużo infrastruktury w całej Polsce, którą przejmiemy po rozliczeniu z wykonawcą. Będziemy ją użytkować do etapowego wdrożenia GSM-R na wybranych liniach kolejowych tam, gdzie uznamy to za zasadne, ale też przede wszystkim jako bazę do instalacji FRMCS w przyszłości.

Sam projekt nie składał się tylko z budowy masztów i anten. Znacznie ważniejszy był montaż wielu tysięcy kilometrów sieci światłowodowej, niezależnej, dedykowanej potrzebom PLK, sieci łączności i telekomunikacji. W ramach tego porozumienia my tę sieć światłowodową kompleksowo dokończymy. Pozostaną jedynie wybrane odcinki, gdzie z uwagi na stopień skomplikowania i kolizji na gruncie uznaliśmy, że pozostaniemy na etapie projektowania i dokończymy te odcinki sami. Natomiast znakomita część tych odcinków światłowodowych zostanie w ramach tego porozumienia dokończona, co jest obecnie znacznie ważniejsze niż kompleksowe zakończenie montażu już trochę przeterminowanej technologii GSM-R przez kolejnych kilka lat.

Czy w takim razie to koniec przetargów na wdrożenie GSM-R przez PKP PLK?

Nie, planujemy jeszcze w tym roku ogłosić kilka przetargów na montaż GSM-R na kolejnych wybranych odcinkach sieci kolejowej w Polsce, których nie wykonamy już w ramach ugody z konsorcjum.

Czy to będą przetargi tylko na GSM-R, czy też od razu GSM-R wraz z ETCS poziom drugi? Jeśli bez ETCS, to kiedy przetargi na ETCS na tych liniach – również w tym roku?

Planujemy, tak jak dotychczas, rozdzielać montaż medium telekomunikacyjnego od ETCS.

Skoro ograniczacie masowy montaż GSM-R, to czy można się spodziewać, np. w tym roku, postępowań na wprowadzenie jego następcy – systemu FRMCS na sieci PKP PLK?

Jeszcze chwila cierpliwości – technologia FRMCS musi wejść do komercyjnej sprzedaży, tak aby dostawcy mogli nam ją po prostu sprawnie dostarczyć. Na razie jest ona w fazie zaawansowanych testów. Myślę, że przed dużym kontraktem na wdrożenie FRMCS na sieci będziemy chcieli sprawdzić ten system i wykonać go na jakimś odcinku sieci jako swego rodzaju poligon testowy. Sądzę, że z postępowaniem w tej sprawie ruszymy na przełomie tego i przyszłego roku.

Docelowo chcemy przechodzić na FRMCS i mam nadzieję, że pójdzie to znacznie sprawniej niż z GSM-R.

Co w praktyce oznacza wprowadzenie cyfrowego systemu łączności poprzez GSM-R, które ma miejsce od grudnia 2025 r., a na wybranych odcinkach także od marca bieżącego roku?

Przykładowo na linii 9 od Warszawy do Gdańska GSM-R jest używany do transmisji danych do ETCS, dzięki czemu od dawna jeździmy tam 200 km/h. Doszliśmy natomiast do takiego poziomu zaawansowania, że możemy na niektórych liniach, jak np. na linii nr 1, przejść do pełnej eksploatacji GSM-R, łącznie z tą fazą łącznościową. Mówiąc krótko – na tych odcinkach nie będzie już w użyciu starego systemu radiowego, lecz wyłącznie GSM-R, który znacznie poprawia jakość połączenia dla wszystkich użytkowników.