Jordania i ZEA zbudują towarową magistralę kolejową

Planowana linia o długości około 360 kilometrów połączy główne obszary wydobywcze z portem z portem w Akabie – jedynym morskim oknem Jordanii na świat. Trasa obejmie m.in. regiony Al-Shidiya oraz Ghor Al-Safi, gdzie eksploatowane są złoża fosforanów i potasu. Docelowa przepustowość magistrali wyniesie około 16 milionów ton ładunków rocznie, z czego zdecydowaną większość stanowić będą fosforany, a pozostałą część potas. Inwestycja realizowana będzie przez spółkę joint venture Jordan-UAE Railway Company z udziałem partnerów z obu krajów, a istotną rolę technologiczną odegra Etihad Rail – narodowy operator i deweloper infrastruktury kolejowej Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Budowa ma potrwać około pięciu lat, co oznacza, że linia kolejowa do przewozu surowców mineralnych mogłaby zostać uruchomiona na początku następnej dekady.

Projekt powstanie w kraju, którego system kolejowy jest obecnie bardzo ograniczony i w dużej mierze przestarzały. Sieć kolejowa Jordanii liczy około 500 kilometrów i opiera się głównie na liniach wąskotorowych będących pozostałością po historycznej Kolei Hidżaskiej. W praktyce funkcjonują dziś dwa odrębne systemy: wykorzystywana w ograniczonym zakresie pasażerskim Jordan Hejaz Railway oraz dawna linia towarowa do przewozu fosforanów i potasu, prowadząca z rejonów wydobywczych do Akaby. Ta druga przez dziesięciolecia stanowiła podstawę eksportu surowców, jednak w ostatnich latach jej znaczenie znacząco spadło – m.in. w związku z reorganizacją infrastruktury portowej i brakiem dostosowania do nowych terminali w Akabie. W efekcie duża część transportu została przeniesiona na drogi, co zwiększyło koszty i obciążenie infrastruktury.

Znaczenie inwestycji wynika bezpośrednio z roli sektora wydobywczego w gospodarce Jordanii. Kraj należy do czołowych producentów fosforanów na świecie – roczne wydobycie wynosi około dziewięciu milionów ton. Produkcja potasu sięga natomiast od dwóch do dwóch i pół ton rocznie, co również plasuje Jordanię w gronie istotnych graczy globalnych. Surowce te są niemal w całości przeznaczane na eksport, głównie do krajów Azji. Nowa magistrala kolejowa ma więc przede wszystkim charakter przemysłowy – będzie typową linią typu ciężkiego transportu, przystosowaną do przewozu dużych wolumenów ładunków masowych. Jej uruchomienie pozwoli znacząco obniżyć koszty transportu (od kilku lat transport surowców odbywa się kołowo), zwiększyć konkurencyjność jordańskich surowców oraz usprawnić logistykę między kopalniami a akabskim portem nad Morzem Czerwonym.

W szerszym ujęciu projekt może również odegrać rolę w integracji regionalnych systemów transportowych. Położenie Akaby – na styku szlaków handlowych łączących Azję, Afrykę i Europę – sprawia, że emiracka inwestycja ma potencjał, by w przyszłości stać się częścią większych korytarzy logistycznych na Bliskim Wschodzie. Budowa nowej linii oznacza także powrót Jordanii do kolei jako kluczowego środka transportu towarowego. Po latach stagnacji i marginalizacji infrastruktury szynowej kraj podejmuje próbę stworzenia nowoczesnego systemu odpowiadającego potrzebom gospodarki wydobywczej.