Bez szans na tunel kolejowy pod Kubalonką w Beskidach

Decyzja Ministerstwa Infrastruktury kończy trwające od miesięcy spekulacje dotyczące szans na realizację brakującego odcinka linii kolejowej z Wisły Głębce do Zwardonia. Złożona pod koniec 2025 roku interpelacja poselska przez Małgorzatę Pępek ponownie rozbudziła nadzieje na powrót do projektu, który miałby nie tylko przywrócić historyczne plany II RP, ale także poprawić dostępność regionu do sieci kolejowej. Resort infrastruktury stanowczo wskazał jednak, że inwestycja nie jest ujęta w obowiązujących programach i nie jest prowadzona żadna analiza jej zasadności. – W opinii mieszkańców i ekspertów kolejowych byłaby to jedna z najważniejszych inwestycji komunikacyjnych w historii południowej Polski – czytamy w interpelacji.

Z odpowiedzi resortu wynika, że budowa linii Wisła – Istebna – Koniaków – Zwardoń nie znalazła się w Krajowym Programie Kolejowym do 2030 roku, co w praktyce oznacza zawieszenie tematu na czas nieokreślony. PKP Polskie Linie Kolejowe nie planują również rozpoczęcia prac studialnych, które mogłyby otworzyć drogę do dalszych działań. Wiceminister Malepszak w swojej odpowiedzi podkreśla, że zarządca infrastruktury nie prowadzi obecnie żadnych prac analitycznych nad tym odcinkiem. Według ministerstwa, realizacja przedsięwzięcia wymagałaby kosztownych inwestycji tunelowych i estakad, na które obecnie nie ma zapewnionych środków. – Każda nowa linia musi być poprzedzona szczegółową analizą techniczno-ekonomiczną, badaniem potoków podróżnych oraz deklaracjami organizatorów przewozów co do uruchomienia pociągów – tłumaczy Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury.

Resort zwrócił również uwagę, że inicjatywa w sprawie projektów o znaczeniu regionalnym leży po stronie samorządu wojewódzkiego. Wskazano, że to Marszałek Województwa Śląskiego odpowiada za planowanie układu transportu publicznego i wskazywanie priorytetów inwestycyjnych w regionie. Tym samym ministerstwo dało do zrozumienia, że bez wyraźnego impulsu ze strony władz regionu – zarówno merytorycznego, jak i finansowego – rząd nie podejmie dalszych kroków w kierunku reaktywacji projektu.

Skutki najmocniej odczuwają mieszkańcy Trójwsi Beskidzkiej, którzy nadal pozostają bez dostępu do transportu kolejowego, mimo że ich gminy są jednymi z najważniejszych ośrodków turystycznych w Beskidach. Zwolennicy inwestycji zwracają uwagę, że nowa linia mogłaby odciążyć strategiczną, lecz mocno obciążoną linię nr 139 do Zwardonia oraz zapewnić alternatywny ciąg komunikacyjny w sytuacjach awaryjnych. Podkreślają, że Beskidy pozostają jednym z nielicznych regionów o tak dużym potencjale ruchowym, gdzie kolej nie dociera w ogóle.

Niewykorzystany potencjał ma również wymiar historyczny. Wiadukt w Wiśle Łabajowie, zaprojektowany jako element większej magistrali prowadzącej w stronę Zwardonia, do dziś stanowi materialny ślad ambitnych planów II Rzeczypospolitej. Podobnie stacja Wisła Głębce, której układ torowy i zaplecze techniczne zostały przygotowane z myślą o roli przelotowej, nigdy nie spełniła swojej pierwotnej funkcji. Wojna i późniejsza zmiana priorytetów inwestycyjnych sprawiły, że rozwój sieci w tym rejonie został zatrzymany na dziesięciolecia, a współczesne działania nie przynoszą na razie przełomu.