Prokuratura umorzyła śledztwo w sprawie „decyzji węglowej” z 2022 r., nie dopatrując się znamion czynu zabronionego w działaniach ówczesnego zarządu PKP Cargo. Przewoźnik podkreśla, że mimo to uzyskanie rekompensaty na drodze mediacji ze Skarbem Państwa nadal jest możliwe. Związkowcy alarmują tymczasem, że wobec niekończących się kłopotów spółki duża część pracowników może lada chwila odejść na własne życzenie.
Sytuacja PKP Cargo – mimo
dobrych wyników finansowych za pierwszą połowę roku – pozostaje bardzo trudna. Przewoźnik wciąż
nie uzgodnił z wierzycielami warunków układu, którego zawarcie jest koniecznym warunkiem wyjścia na prostą. Łączne zadłużenie sięga prawie 3 miliardów złotych. Ponadto firma zalega pracownikom z częścią świadczeń na łącznie 20 mln zł, a jej obecny zarządca nie wyklucza następnej fali zwolnień grupowych.
Szczegóły opisaliśmy tutaj.
Mediacje trwają niezależnie od umorzenia śledztwa
Teraz spółka przekazała kolejną niekorzystną dla siebie informację: warszawska Prokuratura Regionalna – na razie nieprawomocnie – umorzyła
śledztwo w sprawie „decyzji węglowej”, podjętej w lipcu 2022 r. przez ówczesny rząd PiS. Chodzi o decyzję, na skutek której PKP Cargo – koncentrując się na przewozach węgla – opóźniło realizację innych, rentownych kontraktów. W efekcie część klientów – tak jak
ostrzegaliśmy od razu po decyzji węglowej – zrezygnowała z dalszej współpracy z przewoźnikiem.
Konsekwencje te w pełni dały znać o sobie wiosną 2024 r., kiedy to spółka znalazła się na krawędzi wypłacalności. Nowy zarząd musiał podjąć działania restrukturyzacyjne.
Wkrótce potem, w czerwcu 2024 r., zarząd złożył doniesienie o możliwości popełnienia przestępstwa przez poprzedników, którzy – wykonując decyzję węglową mimo braku prawnego obowiązku – działali, w jego ocenie, na szkodę spółki. Niezależnie od tego 23 grudnia 2025 r. PKP Cargo złożyło
pozew przeciw Skarbowi Państwa o wypłatę 1 522 424 000 zł odszkodowania za skutki decyzji węglowej. Przedmiot sporu ma więc wartość przekraczającą połowę zadłużenia przewoźnika. W marcu
sama spółka wniosła jednak o zawieszenie postępowania w tej sprawie, by skoncentrować się na poszukiwaniu rozwiązania polubownego.
Miętek: Upadek – kwestia tygodni?
Decyzja prokuratury – która, co warto podkreślić, może jeszcze zostać zaskarżona przez PKP Cargo – nie przekreśla więc szans na odszkodowanie. Mimo to szef Związku Zawodowego Maszynistów Kolejowych w Polsce Leszek Miętek na wczorajszym (18 listopada br.) posiedzeniu sejmowej Komisji Infrastruktury zarzucił spółce i jej zarządcy restrukturyzacyjnemu bezczynność w tym zakresie. – Skoro pan minister [aktywów państwowych w rządzie PiS w 2022 r. – przyp. RK] Sasin podjął złą decyzję, ze szkodą dla spółki, jest kontynuacja – to dlaczego tych pieniędzy nie ma? – pytał związkowiec. Przypomniał jednocześnie, że ZZMK alarmował o złej sytuacji w spółce również za rządów PiS (już od roku 2020) i domagał się już wówczas podjęcia jej restrukturyzacji.
– Nikt nie chce pomóc tej spółce – oskarżał Miętek. Skrytykował zarówno obecny, jak i poprzedni rząd za brak skutecznych działań na rzecz konkurencyjności całej kolei towarowej. Wypunktował też częste zmiany prezesów PKP Cargo, brak podpisania wynegocjowanego w lipcu nowego Zakładowego Układu Zbiorowego Pracy oraz odpływ wykwalifikowanych i deficytowych pracowników, zwłaszcza – maszynistów. Zarzucił też PKP PLK
storpedowanie propozycji układowych przygotowanych przez ekipę ówczesnego prezesa Zbigniewa Prusa.
W ocenie Miętka utrata zdolności operacyjnych PKP Cargo (na skutek odejść pracowników, rozczarowanych coraz gorszymi warunkami finansowymi) może być kwestią „nie miesięcy, lecz tygodni” – ze wszystkimi negatywnymi konsekwencjami dla gospodarki i bezpieczeństwa militarnego państwa. Związkowiec sugerował też, że część wymienionych działań i zaniechań może mieć charakter celowy, by na upadku PKP Cargo skorzystały inne podmioty. Podobne insynuacje wysuwali też posłowie PiS.
PKP Cargo: Wciąż pracujemy nad układem z wierzycielami
PKP Cargo reprezentował na posiedzeniu komisji adwokat Oskar Sitek, specjalizujący się w prawie restrukturyzacyjnym. Zdecydowanie odrzucił on zarzuty o dążenie do likwidacji. – Jest wręcz odwrotnie: zarząd spółki i zarządca we współpracy z sądem dąży do tego, by doprowadzić do sytuacji, w której zostanie zawarty układ, umożliwi się spółce uzyskanie dalszego zewnętrznego finansowania i konkurencyjny rozwój na rynku – podkreślił.
Nie ma, jak zaznaczył mecenas, żadnych dowodów, które potwierdzałyby takie oskarżenia. Przyczyną impasu w działaniach – i decyzji sądu, który pod koniec września odebrał ówczesnemu zarządowi uprawnienia do sprawowania pieczy bieżącej – jest zaś, w jego ocenie, przede wszystkim postawa wierzycieli.
Na 4 grudnia prawnik zapowiedział przygotowanie raportu na temat możliwości usprawnienia rozmów i dalszego działania PKP Cargo. Jego adresatami będą wierzyciele oraz sąd restrukturyzacyjny.
PKP SA: Spłata całości – niemożliwa. Co w zamian?
Dążenie do zawarciu układu potwierdził też prezes PKP SA (spółki-matki PKP Cargo) Alan Beroud. Możliwości działania PKP SA są jednak ograniczone, ponieważ większość (66,99%) akcji PKP Cargo mają udziałowcy prywatni. Z tego powodu nie jest możliwe proste dokapitalizowanie przewoźnika w celu jego oddłużenia. – W grę wchodzą dwa sposoby pozyskania kapitału:
sprzedaż części majątku oraz emisja akcji – stwierdził.
Podkreślił jednocześnie, że PKP Cargo – wbrew oczekiwaniom wierzycieli – nie jest w stanie w dającej się przewidzieć przyszłości spłacić całego zadłużenia. Wymagałoby to bowiem wygenerowania zysków w kwocie 350 mln zł rocznie lub wyższej – co znacznie przekracza możliwości przewoźnika na trudnym rynku. Konwersja części długów na udziały spółki lub ich umorzenie wydaje się więc jedynym wyjściem.