Koszalińska Kolej Wąskotorowa: Jesteśmy otwarci na przewozy codzienne

Jak niedawno pisaliśmy, przewozy regularne na miejskim odcinku Koszalińskiej Kolei Wąskotorowej, uruchomione tytułem próby w weekend 31.10-1.11 br., okazały się spektakularnym sukcesem. Ze specjalnych pociągów z dworca wąskotorowego na cmentarz komunalny skorzystało 2650 osób – o wiele więcej niż spodziewali się organizatorzy, którzy w pewnym momencie, aby przewieźć wszystkich chętnych, musieli uruchomić kursy wahadłowe poza rozkładem. Jak przekonuje w rozmowie z Rynkiem Kolejowym Paweł Gajdzica z Towarzystwa Koszalińskiej Kolei Wąskotorowej, kolejka mogłaby – po odpowiednim przystosowaniu – stać się ponownie środkiem komunikacji codziennej.

Kolej bardziej wydajna od autobusów – ale wymaga inwestycji

– Bardzo duże zainteresowanie potwierdza zasadność takich rozwiązań transportowych. Kolej zrobiła to, do czego jest stworzona, czyli w bardzo krótkim czasie przewiozła dużą liczbę pasażerów. Żaden autobus by tego nie zrobił – przekonuje. W ciągu dwudniowego weekendu wąskotorówka przewiozła ok. 10% liczby pasażerów, którzy zwykle przez cały rok korzystają z niej w kursach turystycznych.

Wspomniane przystosowanie miałoby polegać przede wszystkim na pracach infrastrukturalnych. – Potrzebna jest infrastruktura: perony, poprawa stanu technicznego linii oraz sygnalizacje SSP na przejazdach – wylicza nasz rozmówca. Dziś na skrzyżowaniach z drogami ruchem kieruje drużyna pociągowa, której członkowie wysiadają ze składu zatrzymującego się przed przejazdem. W codziennych kursach byłoby to stratą czasu. Z powodu zużycia torów prędkość na części trasy wynosi zaś zaledwie 20 km/h.

Z Koszalina do Zegrza Pom. w 20 minut?

Według przedstawiciela TKKW regularne przewozy mogłyby odbywać się na trasie z Koszalina przez Rosnowo do jednostki wojskowej, która ma zostać reaktywowana po latach na terenie dawnego lotniska w Zegrzu Pomorskim. – Musi jednak dawać możliwość podróży z konkurencyjnym czasem przejazdu. Tylko ten argument może do nas skierować pasażerów – podkreśla Gajdzica. Jak dodaje, analiza geometrii pozwala myśleć o prędkości 80 km/h na odcinkach prostych i około 60 km/h na łukach. Takie parametry miałyby przełożyć się na czas przejazdu z Koszalina do Rosnowa rzędu ok. 18-20 minut. Byłaby to wartość konkurencyjna wobec obsługujących dziś tę trasę busów.

Koszt koniecznego remontu torowiska koszalińskie Towarzystwo szacuje na ok. 60 mln zł. – Z tego około 20 mln Gmina Miasto Koszalin planuje wydać na remont torowiska na swoim terenie w ciągu najbliższych 2 lat – zaznacza nasz rozmówca. Co do taboru, wiekowe MBxd2 nie wystarczyłyby do obsługi planowanych przewozów – konieczny byłby zakup co najmniej 2 autobusów szynowych oraz inwestycja w zaplecze do ich utrzymania. O dostępności nowego i używanego taboru wąskotorowego pisaliśmy m. in. w tym tekście.

Wąskotorówki mogą działać jak normalnotorowe linie lokalne

Niestety – jak twierdzi przedstawiciel TKKW – potrzeba takiej inwestycji często spotyka się z brakiem zrozumienia ze strony polityków. – Pokutuje przekonanie z lat 90, że koleje wąskotorowe nadają się tylko do turystyki. Tymczasem w tym roku kupiliśmy 4 wagony ze Szwajcarii, przystosowane do prędkości 90 km/h. Da się więc jeździć po wąskich torach szybko – rozstaw toru nie jest żadną przeszkodą – przekonuje Gajdzica. Jak argumentuje – gdyby w ostatnich 20-30 latach w linie wąskotorowe inwestowano proporcjonalnie tyle co w infrastrukturę i tabor normalnotorowy (których stan na przełomie wieków też był opłakany), również wąskotorówki mogłyby przeżyć swój renesans i wykazać użyteczność w codziennym ruchu.

Od przeszło 2 lat TKKW zabiega o włączenie kursów z Koszalina do Rosnowa do sieci publicznego transportu zbiorowego w województwie. Urząd Marszałkowski miałby w myśl tej koncepcji zlecać za opłatą dodatkowe kursy w ciągu tygodnia. Nawet z pociągów turystycznych, kursujących obecnie w weekendy, korzysta – jak twierdzi nasz rozmówca – pewna liczba ludzi dojeżdżających do pracy (w soboty i niedziele busy jeżdżą znacznie rzadziej – w niektórych sezonach zdarzało się wręcz, że kolejka była jedynym środkiem transportu publicznego obsługującym tę trasę w niedziele).

– Ta linia funkcjonuje tak samo jak kolej Koszalin – Mielno, Sławno – Darłowo czy Lębork – Łeba. Nie widzimy różnicy poza rozstawem toru dla takiego rozwiązania – mówi przedstawiciel organizacji, zastrzegając, że konieczny byłby wspomniany wyżej remont infrastruktury. Pytania o ewentualną reaktywację kolejki w ruchu regularnym wysłaliśmy także do zachodniopomorskiego Urzędu Marszałkowskiego.

Potrzeba peronów i węzłów przesiadkowych

Koszaliński Zarząd Dróg i Transportu negatywnie odniósł się do opisanej na początku inicjatywy przejazdów regularnych na Wszystkich Świętych – powołując się na zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. – Towarzystwo Koszalińskiej Kolei Wąskotorowej dobrze zabezpieczyło przejazd na terenie cmentarza. Wcześniejsze obawy Zarządu Dróg i Transportu w Koszalinie wynikały z tego, że mieszkańcy nie są przyzwyczajeni do tego, że regularnie przejeżdża tamtędy pociąg. Obawy ZDiT były związane z dużym ryzykiem kolizji i wypadków w związku ze wzmożonym ruchem pieszych i wzmożoną częstotliwością kursów. Te obawy się na szczęście nie potwierdziły – przyznaje rzecznik Urzędu Miejskiego w Koszalinie Anna Makarewicz. Zapowiada też przedyskutowanie możliwości uruchomienia takich przejazdów nie tylko 1 listopada: za rok czas kursowania kolejki będzie mógł zostać wydłużony.

Na co dzień współpraca z władzami Koszalina układa się dobrze. – Po 1 listopada Prezydent [Tomasz Sobieraj – przyp. RK] wziął udział w naszej konferencji, przyznał, że to dobry pomysł, i przyjął, że w przyszłym roku pociągi będą jeździć – a służby odpowiednio obejmą to planem – relacjonuje Gajdzica. Argumentem za dobrą współpraca jest też wspomniana kwota 20 mln zł z miejskiego budżetu na rewitalizację stacji oraz części linii na obszarze Koszalina.

– Pociągi nasze wjeżdżają w sam środek cmentarza. To ogromny atut transportowy, który pokazaliśmy i został doceniony przez mieszkańców – podkreśla nasz rozmówca. Jakie zmiany należałoby wprowadzić w przyszłym roku, aby jeszcze lepiej wykorzystać mocne strony wąskotorówki? – Potrzebne są perony i większa ilość dwukierunkowego taboru, żeby lepiej i szybciej obsłużyć te potoki w przyszłych latach. Przy tej okazji pojawiły się głosy, że linie autobusowe z dalszych części miasta powinny kierować się na dworzec wąskotorówki, tak żeby odciążyć węzeł autobusowy koło cmentarza – wskazuje.

Zapowiedzi MI idą w dobrą stronę. Co z realizacją?

Na koniec poprosiliśmy przedstawiciela TKKW o opinię na temat ogłoszonego w marcu br. przez ministra infrastruktury pomysłu na reaktywację niektórych kolei wąskotorowych w ruchu regularnym. – To dobry pomysł. Czekamy na niego. To pierwszy minister, który wreszcie dojrzał w tym potencjał. Mam nadzieję, że dojdzie to do realizacji – cieszy się Gajdzica.

Jak twierdzi – choć na linii wąskotorowej poprawa stanu torów i podniesienie prędkości jest możliwe przy dość niewielkim nakładzie w porównaniu do kolei normalnotorowej, dotacje na inwestycje i utrzymanie z Funduszu Kolejowego są na dłuższą metę konieczne. – Bez tego to, co robimy, to w gruncie rzeczy odwlekanie nieuchronnego końca – podkreśla. Mniejsze samorządy, przez których teren przebiega linia kolejki, w przeciwieństwie do Koszalina nie stać nawet na wkład własny do projektu dofinansowania naprawy torowiska.

W podobnym tonie wypowiadali się wcześniej na ten temat przedstawiciele Fundacji Polskich Kolei Wąskotorowych, prowadzącej przewozy turystyczne na linii Kolei Rogowskiej, oraz Fundacja ProKolej. Skorzystania z zapowiedzi ministra – o ile staną się rzeczywistością – nie wyklucza też samorząd województwa mazowieckiego. Niezależnie od tego do kompleksowej modernizacji wąskotorowego odcinka Piaseczno – Grójec, również z myślą o wznowieniu przewozów regularnych, przymierza się CPK (Port Polska). Spółka SKPL w ubiegłym roku ujawniła zaś takie plany co do dawnej Kaliskiej Kolei Dojazdowej.

Ostatnia szansa spotkania z Zosią

Tymczasem Koszalińska Kolej Wąskotorowa zaprasza na jedne z ostatnich w tym roku kursów turystycznych na trasie do Manowa. Odbędą się one jutro (11 listopada) z okazji Święta Niepodległości (odjazd z Koszalina Wąsk. o 11:00, z Rosnowa z powrotem – o 14:00) i w najbliższą sobotę (14 listopada) z okazji 128-lecia kolejki (Koszalin – 12:00, Rosnowo – 14:30). Sobotni przejazd będzie zarazem ostatnią okazją do spotkania na szlaku parowozu Px48-3901 „Zosia”, który później zostanie odstawiony do naprawy głównej.