Czy polska kolej jest bezpieczna? Odpowiedź na tak sformułowane pytanie nie jest prosta. Z jednej strony należy transport kolejowy porównać z innym rodzajem transportu, np. drogowym. W tym przypadku sytuacja jest jasna – kolej jest bezpieczniejsza. Jednak polskie drogi również do najbezpieczniejszych w Europie nie należą. Z drugiej strony należy polską kolej porównać z kolejami innych krajów.
Dobrym wskaźnikiem stanu bezpieczeństwa kolei jest liczba wypadków i poniesione w nich straty, w tym niestety również ofiary – zabici i poszkodowani. Tu posłużę się udostępnionym w Internecie opracowaniem brytyjskiego RSSB pt. Annual Safety Performance Report 2011/12. Wspólnie z Hiszpanią zajmujemy niechlubne pierwsze miejsce w liczbie osób zabitych w przeliczeniu na milion pociągokilometrów. W ubiegłym roku Państwowa Komisja Badania Wypadkow Kolejowych wraz z Katedrą Transportu Szynowego Wydziału Transportu Politechniki Śląskiej opublikowały opracowanie (dostępne na stronie internetowej MTBiGM) pt. Bezpieczeństwo w transporcie kolejowym. Autorzy doszli do wniosku, że „w kategoriach: złamania szyn, minięcie sygnału informującego o niebezpieczeństwie (SPAD), pęknięcia kół i pęknięcia osi (…) Polska ma (…) udział na poziomie ok. 50% wśród wszystkich krajów członkowskich.” Autorzy stwierdzili ponadto, że „na polskich kolejach (…) prawie 12 razy na dobę pociąg mija sygnał informujący o niebezpieczeństwie.”
Co ciekawe i bulwersujące – jak piszą autorzy – na 2 764 przypadków SPAD (tj. minięcia sygnału informującego o niebezpieczeństwie) zgłaszamy jako kraj członkowski średniorocznie 12 incydentów odpowiedniej kategorii. A gdzie gubią się 2 752 pozostałe przypadki? Zamiatamy pod dywan? I jeszcze jedna bulwersująca sprawa podniesiona przez autorów – każda firma kolejowa musi mieć certyfikowany System Zarządzania Bezpieczeństwem (SMS), a w jego ramach funkcjonujący system audytów jako element nadzoru nad bezpieczeństwem.
W UE w latach 2007-2010 wykonano takich audytów łącznie 30 901. A w Polsce 1 – słownie: jeden – to nie pomyłka, lecz fakt. Mnie bulwersuje również inne zagadnienie. Otóż od dnia 1 lipca 2012 r. należy stosować rozporządzenie Komisji (WE) nr 352/2009 w sprawie przyjęcia wspólnej metody oceny bezpieczeństwa w zakresie wyceny i oceny ryzyka, o której mowa w art. 6 ust. 3 lit. a) dyrektywy 2004/49/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Rozporządzenie to reguluje zagadnienia szacowania ryzyka jako elementu wspólnych metod oceny bezpieczeństwa w transporcie kolejowym. Rozporządzenie „ma zastosowanie do wszelkich zmian systemu kolejowego (…) które są uznawane za znaczące”.
Jak łatwo policzyć, rozporządzenie stosuje się od ponad roku, a ile znaczących zmian zgłoszono w Polsce w tym czasie? Nikt nie zgadnie –po wprowadzeniu dziesiątków nowych i zmodernizowanych pojazdów kolejowych, po praktycznie nieskończonej liczbie zmian organizacyjnych w firmach kolejowych, po modernizacji dziesiątków i setek kilometrów linii kolejowych, po wymianie setek rozjazdów, modernizacji i zmianie kategorii setek przejazdów i przejść drogowych, po uruchomieniu lokalnych centrów sterowania – nie dokonano na polskiej kolei żadnej znaczącej zmiany. Bo – jak głosi wieść gminna – takowej ani razu nie zgłoszono! Jeżeli przyjąć, że to prawda, to wszelkie drwiny z polskiej kolei i polskich kolejarzy są usprawiedliwione! No bo jak to? Wydano miliardy złotych na modernizację infrastruktury i zakupy oraz modernizację taboru, a żadnej znaczącej zmiany w funkcjonowaniu kolei nie ma!?
Należy tu oczekiwać zmian „in plus” poprawiających stan bezpieczeństwa i obniżających poziom ryzyka wykonywania przewozów koleją. Po co komu takie marnowanie (głownie państwowych, czyli naszych wspólnych, proszę państwa) pieniędzy?
To tylko fragment artykułu. Więcej w najnowszym magazynie „Rynek Kolejowy|" 10 /2013. Do nabycia w salonach Empik
Zapisz
się do newslettera:
