Sektor finansowy gotowy na wsparcie kolei w nowym cyklu koniunkturalnym

„Rynek Kolejowy”: W jaki sposób leasingodawcy mogą pomóc w powstrzymaniu trendu spadkowego w kolejowych przewozach towarowych?

Szymon Domański, Dyrektor ds. Transakcji Strategicznych i Przetargów w PKO Leasing: Jako sektor finansujący inwestycje kolejowe musimy wysyłać jasny sygnał do rynku: jesteśmy obecni i gotowi do realnego wsparcia branży – także w trudniejszym otoczeniu gospodarczym. Wymaga to myślenia strategicznego, które przekłada się na odpowiedzialne, ale jednocześnie odważne decyzje w zakresie wsparcia naszych partnerów biznesowych.

Doświadczenie w finansowaniu szeroko pojętego „intermodalu” budowaliśmy zarówno w okresach wysokiej koniunktury, jak i w czasie pandemii oraz w okresie postpandemicznym. Niezależnie od fazy cyklu gospodarczego fundament pozostaje niezmienny: produkt, konkurencyjna oferta, elastyczność oraz wysoka jakość obsługi. To właśnie w tych obszarach konsekwentnie utrzymujemy najwyższe standardy.

Dopiero działając w ten sposób, jako stabilny i przewidywalny partner finansowy, możemy pośrednio wpływać na odbudowę dynamiki rynku i powrót branży na ścieżkę wzrostu. Istotną rolę odgrywa tu również postawa samych przewoźników – ich otwartość na poszukiwanie zewnętrznych źródeł finansowania oraz gotowość do korzystania z instrumentów leasingowych.

Warto podkreślić, że mówiąc o leasingu, mam na myśli szerokie spektrum rozwiązań – od klasycznego leasingu operacyjnego i finansowego po pożyczkę leasingową. Ten ostatni instrument może być szczególnie atrakcyjny w perspektywie najbliższych kwartałów, zwłaszcza w kontekście dostępnych programów dotacyjnych. Pozwala on klientom zachować własność aktywów, a jednocześnie korzystać z kompetencji spółki leasingowej.

Podsumowując: dysponujemy narzędziami, doświadczeniem i gotowością do działania. Na tych fundamentach chcemy budować realne wsparcie dla sektora kolejowych przewozów towarowych w nadchodzących kwartałach.

Jak na warunki leasingu taboru wpływa rodzaj przewozów, do którego mają służyć?

W praktyce rodzaj przewozów, do których ma być wykorzystywany tabor, nie ma istotnego wpływu na warunki jego leasingu. Podchodzimy do finansowania holistycznie. Najważniejsze są dla nas: profil klienta, rodzaj i skala jego działalności oraz dokładny przedmiot finansowania. To właśnie te elementy tworzą fundament decyzji leasingowych.Sektor kolejowy jest o tyle wdzięcznym obszarem do finansowania, że zazwyczaj mamy do czynienia z taborami o małej skali jednostkowej, a jednocześnie dużym wolumenie. Tam, gdzie wolumen transakcji jest wysoki, podchodzimy indywidualnie, dopasowując strukturę finansowania do potrzeb klienta, przy jednoczesnym zachowaniu akceptowalnego poziomu ryzyka. Oczywiście istnieją pewne standardy dotyczące warunków leasingu, ale w praktyce wynikają one z powyższych zasad – nie z charakteru przewozów, które realizuje klient.

Czy leasingować można tylko tabor do przewozów intermodalnych, czy także elementy wyposażenia terminali lub inne sprzęty niezbędne do przewozów? Jeśli tak – jakie?

To pytanie w pewnym sensie koresponduje z poprzednim. Zasadniczo możemy leasingować wszystko, co stanowi samodzielny środek trwały. Szczegóły każdej transakcji weryfikujemy jednak indywidualnie – ostateczna odpowiedź „tak” lub „nie” jest możliwa dopiero po weryfikacji dokumentów transakcji.

Zatem odpowiedź nie sprowadza się wyłącznie do tego, jakie konkretnie sprzęty możemy finansować. W większym stopniu opieramy się na ogólnych ramach prawnych, w tym przepisach podatkowych, a także na profilu klienta oraz samej inwestycji. To właśnie te elementy stanowią kluczowe kryteria, na podstawie których podejmujemy decyzję o naszym zaangażowaniu w finansowanie. W tym konkretnym przypadku sam asset nie jest czynnikiem najważniejszym.

Z perspektywy instytucji finansowej, jaką jest spółka leasingowa, może się to wydawać nieco nietypowe, jednak jeśli spojrzymy na naszą historię finansowania dużych projektów kolejowych, wnioski pozostają spójne. Fundamentem skutecznej współpracy jest otwartość zarówno po stronie finansującego, jak i klienta — aspekt, który wielokrotnie podkreślałem przy okazji rozmów dotyczących finansowania przedsięwzięć intermodalnych czy stricte kolejowych.

Czy coraz lepsze statystyki przeładunkowe polskich portów morskich wpływają na statystyki kontraktów PKO Leasing w zakresie intermodalu? Jaki procent tych wzrostów konsumuje kolej, a jaki – drogi?

Na ten moment jest to bardzo trudne do jednoznacznego zmierzenia. Występuje wiele czynników, które obecnie negatywnie wpływają na statystyki nowych kontraktów leasingowych, co utrudnia precyzyjne określenie, w jakim stopniu pozytywne trendy w przeładunkach portowych przekładają się bezpośrednio na wyniki w segmencie intermodalnym.

Faktem jest jednak, że obserwujemy wyraźny i trwały wzrost aktywności w portach morskich. To zjawisko ma istotne znaczenie zarówno dla branży intermodalnej, jak i dla sektora finansowego, który wspiera inwestycje w tym obszarze.

Jeśli chodzi o podział wzrostów pomiędzy kolej i transport drogowy, to w krótkiej i średniej perspektywie większym beneficjentem pozostanie transport drogowy. Decyduje o tym skala rynku oraz pozycja Polski w europejskim łańcuchu logistycznym i raczej nie należy oczekiwać szybkiej zmiany tego trendu. Nie oznacza to jednak, że kolej nie ma potencjału wzrostowego. Obecnie rynek nowych umów leasingowych w segmencie intermodalnym szacowany jest na poziomie 1–1,5 mld zł rocznie. Myślę, że w perspektywie kilku najbliższych lat realne są wartości bliższe 2 mld zł, między innymi dzięki pozytywnemu wpływowi środków z KPO, rozwojowi inicjatyw takich jak Port Polska oraz ogólnie dobrej kondycji polskiej gospodarki.

Rynek finansowy od lat aktywnie wspiera transport drogowy i ten trend pozostanie stabilny. Warto jednak podkreślić, że dziś podobnie można już mówić o segmencie kolejowym. Jest on coraz lepiej postrzegany jako atrakcyjny obszar współpracy leasingowej. Rosnąca konkurencja w tym segmencie będzie dodatkowo stymulować rozwój rynku i wzmacniać dynamikę wzrostu w kolejnych latach.