– Stowarzyszenie na rzecz Interoperacyjności i Rozwoju Transportu Szynowego (SIRTS) oraz Kancelaria Prawna LTA Doradztwo Prawne Dopierała i Wspólnicy Sp. k. poinformowały o utworzeniu Sądu Arbitrażowego, którego celem jest rozstrzyganie sporów prawnych z zakresu transportu ze szczególnym uwzględnieniem sektora kolejowego. Prowadzeniem Sądu Arbitrażowego oraz Centrum Mediacji zajmie się utworzona przez partnerów projektu spółka Centrum Mediacji i Arbitrażu Transportu.
Sąd Arbitrażowy przy Centrum Mediacji i Arbitrażu Transportu jest stałym sądem polubownym, samodzielną, wyodrębnioną jednostką organizacyjną działającą przy Centrum Mediacji i Arbitrażu Transportu powołanym do rozstrzygania sporów powstałych pomiędzy stronami w związku z określonymi umownymi lub pozaumownymi stosunkami prawnymi, poddanymi rozstrzygnięciu w ważnej umowie o arbitraż.
- Sąd Arbitrażowy stanowi odpowiedź na potrzeby rynku. Problem sądownictwa powszechnego sprowadza się bowiem do długotrwałych, czasochłonnych postępowań oraz często niewystarczającej wiedzy sędziów w konkretnych dziedzinach biznesu – mówi Janusz Kućmin, prezes zarządu Stowarzyszenia na Rzecz Interoperacyjności i Rozwoju Transportu Szynowego SIRTS.
Nad przestrzeganiem postanowień Statutu i Regulaminu Sądu Arbitrażowego przy Centrum Mediacji i Arbitrażu Transportu czuwają prezes Sądu Arbitrażowego – dr Franciszek Adam Wielądek oraz Prezydium Sądu, w skład którego wchodzą: Zbigniew Szafrański (Przewodniczący) oraz Marek Pawlik, Wojciech Okienczyc, Milada Czajkowska i Filip Dopierała.
Sąd Arbitrażowy przy Centrum Mediacji i Arbitrażu Transportu nie jest sądem powszechnym. W przeciwieństwie do tradycyjnego sądu, w postępowaniu przed sądem arbitrażowym strony - co do zasady - same wybierają arbitrów (zespół orzekający). Postępowanie arbitrażowe jest równocześnie szybsze od tradycyjnego postępowania sądowego. Rozprawy i posiedzenia wyznaczane są w krótkich odstępach czasu, zapewniając jednak stronom sporu właściwy czas na przygotowanie się do nich. W praktyce Sąd Arbitrażowy przy Centrum Mediacji i Arbitrażu Transportu ma dać gwarancję sprawnego, szybkiego, bezstronnego i finansowego korzystnego rozwiązania konfliktu prawnego. W składzie orzekającym Sądu Arbitrażowego znajdują się zarówno prawnicy jak i specjaliści z branży transportowej, wskazywani przez strony z listy dostępnych arbitrów.
- Staraliśmy się, by do grona arbitrów branżowych przyjąć jak najwięcej osób znanych z kompetencji i bezstronności – mówi prezes Sądu dr Franciszek Adam Wielądek. – To najlepsi fachowcy w branży! Za stronę proceduralną i prawną odpowiedzialni są radcy prawni i adwokaci, z których przynajmniej jeden zasiada w składzie orzekającym. Są to przede wszystkim specjaliści od prawa przewozowego, budowlanego, autorskiego, nieruchomości – zapewnia.
- Bez pomocy ekspertów branżowych prawnicy mają trudne zadanie. Muszą wykonać bardzo dużą pracę przygotowawczą, by zrozumieć specyfikę branży. Przykładem na to są problemy z rozpoznawaniem sporów między zarządcą infrastruktury kolejowej a przewoźnikami, dotyczącymi sposobu naliczania opłat za korzystanie z infrastruktury kolejowej, które ślimaczą się w Sądzie Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Wcześniej nikt nie zajmował się takimi sprawami. Dla prawników i sędziów były to zupełnie nowe problemy i wyzwania – dodaje mecenas Filip Dopierała
Rozprawa przed Sądem Arbitrażowym zasadniczo nie różni się od rozprawy przed sądem powszechnym. Wyłączona jest wszakże jawność postępowania. Samo postępowanie składa się z takich samych elementów jak postępowanie przed sądem powszechnym.
Aby spór mógł być rozstrzygnięty przez arbitraż, strony stosunku prawnego muszą na to wyrazić zgodę w formie zawarcia umowy o arbitraż lub klauzuli w umowie łączącej strony, zwanych zapisem na sąd polubowny. Wyrok sądu polubownego działającego w Polsce jest tytułem egzekucyjnym, który po nadaniu przez sąd państwowy klauzuli wykonalności nadaje się do egzekucji, podobnie jak wyrok sądu państwowego.