Fundusz Kolejowy: Jest poprawiony projekt ustawy. Kolej nie straci

Na stronie Rządowego Centrum Legislacji opublikowano właśnie poprawiony projekt ustawy o zmianie ustawy o Funduszu Kolejowym oraz niektórych innych ustaw. Co bardzo ważne, ustawa ma obowiązywać od 1 lipca 2027 roku, natomiast kluczowe zapisy – znacząco zwiększające finansowanie inwestycji kolejowych i budżet Funduszu będą obowiązywać od 1 stycznia 2028 roku.
 
W poprawionym projekcie utrzymano więc zapis o tym, że 50% wpływów z opłaty paliwowej zasili Fundusz Kolejowy, 47,75% Fundusz Drogowy a 2,25% Funduszu Rozwoju Przewozów Autobusowych. Obecnie 19,45 proc. wpływów z opłaty paliwowej trafia do FK, 76,9 proc. do KFD, a 3,65 proc. do Funduszu rozwoju przewozów autobusowych.
 
Wyższe stawki opłaty paliwowej. Akcyza spadnie zgodnie z planem
 
Zgodnie z nowym projektem jeszcze bardziej wzrosną stawki opłaty paliwowej. W przypadku benzyn silnikowych do 424,39 zł za 1000 l benzyn silnikowych oraz wyrobów powstałych ze zmieszania tych benzyn z biokomponentami (pierwotny projekt, z początku roku, zakładał 418,29 zł). Obecna stawka tej opłaty to 210,29 zł.
 
Do 731,68 zł za 1000 l olejów napędowych, wyrobów powstałych ze zmieszania tych olejów z biokomponentami oraz biokomponentów stanowiących samoistne paliwa. W pierwotnych planach ta opłata miała wzrosnąć do 718,52 zł. Obecna stawka tej opłaty to 452,29 zł.
 
Do 475,20 zł za 1000 kg gazów – pierwotnie 467,75 zł (obecna kwota tej opłaty to 256,75 zł). 
 
W przypadku akcyzy planowane zmiany nie uległy zmianie względem pierwszego projektu zmiany, z lutego tego roku i prezentują się jak poniżej:
 
Spadek z 1529 zł na 1321 zł za 1000 l benzyn silnikowych o kodach CN 2710 12 45 lub 2710 12 49 oraz wyrobów powstałych ze zmieszania tych benzyn z biokomponentami;
 
Spadek z 1160 zł na 895 zł za 1000 l olejów napędowych o kodzie CN 2710 19 43 i 2710 20 11 oraz wyrobów powstałych ze zmieszania tych olejów z biokomponentam;
 
Spadek z 1160 zł na 895 zł za 1000 l biokomponentów stanowiących samoistne paliwa;
 
Spadek z 659 zł do 448 zł za 1000 kg gazu ziemnego (mokrego) i pozostałych węglowodorów gazowych objętych pozycją CN 2711 oraz gazowych węglowodorów alifatycznych objętych pozycją CN 2901.
 
W projekcie wpisano za to zmiany w okresie przejściowym od lipca do końca grudnia 2027 roku, wg. to których 47,75% opłaty paliwowej będzie stanowiło przychód Krajowego Funduszu Drogowego, 12% tej kwoty przychodu Funduszu Kolejowego, 2,25% przychody FRPA a 38% kwoty opłaty paliwowej trafi do budżetu państwa.
 
Malepszak: Fundusz Kolejowy tymczasowo nie straci
 
O tym dlaczego Fundusz będzie miał taki kształt w okresie przejściowym mówi nam wiceminister infrastruktury, Piotr Malepszak.
 
– Od dnia wejścia w życie projektowanej ustawy (1 lipca 2027 r.) do końca 2027 r. założono tymczasowy podział wpływów z opłaty paliwowej. Dla KFD (47,75%) i FRPA (2,25%) jest to poziom docelowy wynikający z projektu ustawy. Natomiast jest on czasowo obniżony dla FK (12,00%) w celu zapewnienia dochodów budżetu państwa z opłaty paliwowej (38,00% wpływów z opłaty). Jest to uzasadnione trwającym procesem legislacyjnym projektu ustawy budżetowej na 2027 rok i zapewnieniu dochodów budżetowych na poziomie wynikającym z projektu budżetu – mówi nam Malepszak i dodaje, że tymczasowe rozwiązania nie wpłyną negatywnie na wielkość środków w Funduszu Kolejowym.
 
– Z uwagi na projektowane wejście w życie zmian w połowie roku, tymczasowy udział budżetu państwa we wpływach z opłaty paliwowej pozwoli na zachowanie neutralności w zakresie dochodów podatkowych budżetu, ponieważ ubytek dochodów z podatku akcyzowego zostanie zrekompensowany udziałem we wpływach z opłaty paliwowej. Dlatego nie będzie konieczności zmniejszania wydatków budżetowych. Jednocześnie wpływy do funduszy w II połowie 2027 r. powinny kształtować się na poziomie nie niższym niż gdyby nie wprowadzono reformy. Nowe % są liczone od większej bazy (bo są wyższe stawki opłaty paliwowej), więc i tak wpływy do funduszy nie spadną – dodaje wiceminister infrastruktury nadzorujący kolej. 
 
Walka o reformę finansowania trwa od lat
 
Reforma Funduszu Kolejowego ma sprawić, że PKP PLK a zapewne także spółka CPK, otrzymają stabilne źródło realizacji swoich inwestycji, bez “górek” i “dołków” wynikających z dostępności środków unijnych, co do tej pory było zmorą PKP PLK. 
 
Pierwotne założenia mówiły o tym, że znowelizowany Fundusz wejdzie w życie od 1 stycznia 2027 roku, jednak z powodu wojny na Bliskim Wschodzie i tymczasowego programu obniżki cen paliw (Ceny Paliw Niżej – CPN) rząd zdecydował o przesunięciu reformy i wejściu jej w życie, w pełnym zakresie, dopiero od 1 stycznia 2028 roku. Walka o to trwała jednak do końca.