Partnerzy serwisu:
Infrastruktura

Cyfryzacja kolei: Technologie są – potrzeba więcej spójności

Dalej Wstecz
Partnerzy działu

Strunbet
Aste
Transcomfort
CLIP Group
Torhamer
Sultof
Plasser&Theurer
Kontron
Nokia
Platan

Data publikacji:
19-11-2026
Ostatnia modyfikacja:
18-11-2026
Tagi geolokalizacji:

Podziel się ze znajomymi:

INFRASTRUKTURA
Cyfryzacja kolei: Technologie są – potrzeba więcej spójności
fot. KombudZdjęcie ilustracyjne
Cyfrowe systemy zarządzania i sterowania ruchem trzeba planować już na etapie projektowania nowych linii czy modernizacji istniejących. Same systemy trzeba zaś wdrażać sieciowo, a nie fragmentarycznie – przekonują przedstawiciele ich producentów. Dostawcy i zarządcy infrastruktury są jednak zgodni, że nawet najnowocześniejszy system nie zastąpi „twardych” inwestycji w budowę nowych torów.

Konieczność transformacji cyfrowej kolei wynika nie tylko ze wzrostu prędkości czy coraz wyższych wymagań pasażerów – ale przede wszystkim z samej skali ruchu. – Gdy liczba pociągów sięga tysiąca dziennie, dyżurny ruchu nie może pracować „ręcznie” – potrzebujemy wspomagania komputerowego. Już dziś działa ono na stacji Warszawa Zachodnia – stwierdził podczas XVI Kongresu Kolejowego członek zarządu i dyrektor ds. strategii i rozwoju w PKP PLK Maciej Kaczorek. Jak przypomniał, cały drugi filar nowo przyjętej strategii spółki poświęcono właśnie transformacji cyfrowej, w tym – w zakresie systemów zarządzania i sterowania ruchem.

Cyfryzacja nie może być kwiatkiem do kożucha…

Same zapisy w strategii jednak – według przedstawicieli producentów rozwiązań cyfrowych – nie wystarczą. – Zakupy taboru i budowa infrastruktury są bardzo ważne, ale same nie rozwiążą problemów ani bezpieczeństwa, ani przepustowości, ani punktualności. Brakuje dziś jeszcze poważnego podejścia do cyfryzacji: nie „widać” jej, więc bywa traktowana jak kwiatek do kożucha – a powinna być projektowana już na najwcześniejszym etapie – przekonywał członek zarządu Nokia Polska Jarosław Kasperski. Jak tłumaczył, rozwiązania cyfrowe powinno się projektować od razu wraz z torowiskiem.

Trzeba przy tym brać pod uwagę specyfikę branży cyfrowej – i bardzo szybkiego postępu technicznego. – Tabor kupuje się na 30 lat – a technologia telekomunikacyjna potrafi zestarzeć się między ogłoszeniem przetargu a oddaniem inwestycji do użytku – zauważył Kasperski. – Żyjemy w XXI wieku – i bez cyfryzacji nie ma rozwoju kolei ani efektywnego zarządzania nią – przypomniał.

…ale i same systemy wszystkiego nie rozwiążą

Przed przeciwną skrajnością – zaniedbywaniem inwestycji torowo-sieciowych i pokładaniem zbyt dużych nadziei wyłącznie w cyfryzacji – przestrzegał dyrektor ds. rozwoju infrastruktury i oprogramowania w Siemens Mobility Adam Szymankiewicz. – Efektywne systemy sterowania to dopiero uzupełnienie wszystkich czynności, które powinien wykonać przez lata zarządca, budując infrastrukturę. Z pomocą przychodzą wtedy takie rozwiązania jak ETCS, ATO, a także zabudowa systemów w sposób geograficzny, a nie liniowy. Infrastruktura musi uwzględniać elementy węzłowe w otoczeniu geograficznym – stwierdził. Jak dodał, taką zmianę podejścia może stać się łatwiejsze po formalnym przyjęciu programu Zintegrowanej Sieci Kolejowej.

Systemy sygnalizacyjne czy dyspozytorskie mogą pomóc w zwiększeniu pojemności sieci metodami dodatkowymi – ale tylko krótko- czy średnioterminowo. – Budowa nowej linii trwa co najmniej 10 lat. Trzeba tu działać systematycznie – i to się dzieje. PKP PLK i CPK mają za cel zwiększenie pojemności w węzłach dla każdego rodzaju ruchu kolejowego. Potrzeba jednak czasu na rozładowanie potrzeb przewozowych. Same systemy sterowania może tylko pomóc w rozładowaniu przeciążeń sieciowych – podkreślił Szymankiewicz.

Siemens: Za mało całościowego podejścia

Technologie sterowania stosowane w Polsce – jak ocenił przedstawiciel Siemensa – niewiele odbiegają od tych w Szwajcarii czy Norwegii. Problem tkwi gdzie indziej: w spójności działań – lub jej braku. – U nas wdrożenia są fragmentaryczne, a ich integracja wymaga dużego wysiłku technicznego i nakładów finansowych. Może wynika to ze sposobu finansowania, a może musimy po prostu do tego dojrzeć. Wykorzystajmy filozofię z ZSK czy Horyzontalnego Rozkładu Jazdy do budowania systemów sterowania. Od kilkunastu lat wdrażamy ETCS – ale wciąż nie możemy zwiększyć częstotliwości na poszczególnych liniach, bo brak możliwości uruchomienia wirtualnych odstępów blokowych. Również automatyczne nastawianie przebiegów, które w wymienionych krajach stanowi standard, jest i jeszcze długo będzie przed nami – podał przykłady Szymankiewicz.

Pochwalił za to sposób ujęcia cyfryzacji kolei w programie Portu Polska (CPK). – Warstwa srk jest tam zintegrowana z warstwą zarządzania ruchem. Odchodzi się tam od typowej sygnalizacji, która w pewnym sensie blokuje bezpieczne zagęszczanie ruchu. Dyrektor Biura Planowania Transportu w Centrum Transportu i Mobilności Portu Polska Michał Pyzik dodał, że w jego spółce cyfryzacja zaczyna się już na etapie planowania systemu transportowego. – Bez naszych narzędzi cyfrowych nie byłoby ZSK ani HRJ. Mamy „cyfrowe bliźniaki” polskiego systemu transportowego, dzięki którym możemy takie prace wykonać – podał przykład. Przy projektowaniu KDP spółka wykorzystuje Kolejowy Model Mikrosymulacyjny np. do wyboru optymalnych prędkości i analizy ich wpływu na przepustowość.

W tym samym kierunku – zdaniem Szymankiewicza – idą PKP PLK, ale mają duży ciężar, z którym na razie sobie nie radzą. Mimo tych niuansów jednak cyfryzacja postępuje – i to dobry kierunek – podsumował przedstawiciel Siemensa.

Cyfrowa synergia cywilno-wojskowa – czy to możliwe?

W odróżnieniu od niego członek zarządu Nokii jest tylko umiarkowanym optymistą. – Cały czas nie widzę, by łączność cyfrową traktowano jako warstwę równoważną do szynowej. Telekomunikacja i cyberbezpieczeństwo musi być projektowane już na samym początku – a u nas cyfryzacja wciąż ma niski priorytet, zamyka dyskusję, a nie ją otwiera. Nie ma świadomości, że wobec wojny za granicą trzeba spinać systemy telekomunikacyjne w jeden. Wciąż posługujemy się np. radiem analogowym. Zaawansowanie w stosunku do krajów zachodnich, ale i Ukrainy, jest niskie. Jesteśmy bardzo słabo przygotowani do połączenia wielu systemów w jeden system krytyczny w „godzinie 0”. Liczę jednak na to, że to się zmieni – zadeklarował Kasperski.

Zdaniem reprezentanta Nokii cyfrowa łączność oraz infrastruktura IT na kolei powinna być traktowana jak infrastruktura krytyczna i skorelowana z systemami obrony państwa – tym bardziej, że często systemy kolejowe i wojskowe wykorzystują te same lub bliźniacze technologie. Stąd wniosek o celowości współpracy w myśl filozofii podwójnego zastosowania (dual use). – Tymczasem w jednym przypadku przechodzimy przez Prawo Zamówień Publicznych, procedurę jawnych przetargów i negocjacji komercyjnych, w drugim – ze względu na tajność informacji i uprawnienia, które trzeba posiadać, wiele utajniamy. W pierwszym rolę gra cena, w drugim – technologia, a być może pochodzenie dostawcy. Nie wiem, jak to pogodzić – ale byłoby to z pożytkiem dla wszystkich – stwierdził Kasperski. Systemy mogłyby wtedy być używane jednocześnie dla potrzeb kolei i obronności, a dzięki efektowi synergii możliwe byłyby oszczędności.

Systemy informacji pasażerskiej: Wciąż wiele do poprawy

Posłanka PSL i przewodnicząca podkomisji stałej ds. transportu kolejowego Barbara Oliwiecka zwróciła uwagę na aspekt bardziej widoczny dla pasażerów. – Choć zarządca ma komplet danych, informacja pasażerska kuleje – stwierdziła, kierując te słowa do przedstawiciela PKP PLK. Jak zauważyła, pasażerowie często nie otrzymują wyczerpujących i aktualizowanych na bieżąco danych np. o wielkości opóźnienia pociągu. – Jeśli nie przekonamy ludzi, że (przynajmniej) informacja o utrudnieniach jest niezawodna, pasażer będzie się wahał. Wykorzystujmy te dane, które w systemie już są, i dobrze je prezentujmy: na tablicach, w aplikacjach i głosowo – zaapelowała. Jak dodała, również czytelniejsze informacje o przesiadkach czy oznaczenia wagonów mogłyby znacznie usprawnić podróże.

Członek zarządu PLK odparł, że spółka nie jest bezczynna. – System informacji w ciągu 5-10 lat zmienił się diametralnie: z rozproszonych systemów do centralnego z centralną bazą danych. Już prawie wszystkie wyświetlacze są zasilane z jednego systemu bazodanowego, jest też aplikacja Portalu Pasażera z możliwością bieżącego podglądu opóźnienia. Tam, gdzie centralnego systemu wyświetlaczy jeszcze nie ma, dla każdego obiektu mamy wirtualne tablice z kodami QR, które każdy może zeskanować w telefonie i zobaczyć – wyliczył Kaczorek. Jak stwierdził, im bardziej zintegrowany system, tym rzetelniej można dostarczać informację – choć nie rozwiązuje to wszystkich problemów (np. z szacowaniem czasu utrudnień spowodowanych przez wypadki). – Teraz trzeba jeszcze zintegrować nasze systemy z systemami poszczególnych, licznych przewoźników – dodał.

Problemy z numeracją wagonów, która nie zawsze zgadza się z informacjami przedstawianymi na peronach, tłumaczył zaś przyczynami technicznymi: koniecznością jazdy obróconym składem lub brakiem któregoś z wagonów. – Poza tym u nas, z powodu zmniejszonej przez lata popularności kolei, nie ma jeszcze pewnych nawyków – Szwajcarzy czy Niemcy mieli na ich wyrobienie więcej czasu. Z roku na rok będzie się to jednak poprawiało – tym szybciej, im częściej będziemy korzystać z kolei – wyraził nadzieję przedstawiciel PLK.
Partnerzy działu

Strunbet
Aste
Transcomfort
CLIP Group
Torhamer
Sultof
Plasser&Theurer
Kontron
Nokia
Platan

Tagi geolokalizacji:

Podziel się z innymi:

Kongresy
SZKOLENIE ON-LINE
Śledź nasze wiadomości:
Zapisz się do newslettera:
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na:
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
  • przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa oraz ich poprawiania.
Współpraca:
Rynek Lotniczy
Rynek Infrastruktury
TOR Konferencje
ZDG TOR
ZDG TOR
© ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by BM5