CUPT odpowiada ALLRAIL, czyli o konsultacjach rynkowych

16 czerwca CUPT ogłosiło zaproszenie do konsultacji rynkowych w zakresie przygotowania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego na „Świadczenie usług publicznego transportu zbiorowego w zakresie międzywojewódzkich i międzynarodowych pasażerskich przewozów kolejowych”. Początkowo termin składania wniosków został wyznaczony na 23 czerwca, ale później został przesunięty na 26. dzień tego miesiąca.

AllRail niezadowolone

Krótki czas na zgłoszenie oraz niektóre ograniczenia formalne wywołały niezadowolenie organizacji ALLRAIL, zrzeszającej niezależnych operatorów kolejowych. – CUPT powinno ponownie uruchomić proces i usunąć sztuczne bariery udziału. Nie powinno wykluczać właśnie tych uczestników rynku, którzy są niezbędni, aby konkurencyjne przetargi mogły zakończyć się sukcesem – mówił sekretarz generalny AllRAIL Nick Brooks.

AllRail zwracało uwagę na trudności w dostępie do dokumentacji poza Polską, ograniczenie dostępu do konsultacji dla licencjonowanych przewoźników posiadających już Jednolity Certyfikat Bezpieczeństwa w Polsce oraz zbyt krótkie terminy. Zwracało także uwagę na to, że miesiąc wcześniej Ministerstwo Infrastruktury prowadziło podobne konsultacje, a w roku 2024 robiło to CPK.

Organizacja przypomina także, że umowa PSO przyznana PKP Intercity wygasa już w 2030 r. i termin ten jest znany od lat. Potencjalni konkurenci muszą wiedzieć, na czym stoją, co najmniej trzy lata przed jej zakończeniem. Czasu zostało wiec mało.

O ustosunkowanie się do najważniejszych kwestii poprosiliśmy CUPT, które 25 czerwca odpowiedziało na nasze pytania. Termin zgłoszenia upłynął zgodnie z harmonogramem 26 czerwca, ale nadal warto zapoznać się z argumentacją Centrum.

Zbyt mało czasu na konsultacje

Przedstawicieli CUPT spytaliśmy o to, dlaczego dano tylko 10 dni na zgłoszenie i czy rzeczywiście były problemy z dostępem do dokumentacji. Stanowisko instytucji publikujemy poniżej:

Chcąc dotrzeć do jak najszerszego grona profesjonalistów, Centrum Unijnych Projektów Transportowych (CUPT), działając w imieniu Ministerstwa Infrastruktury (MI), opublikowało informację o Wstępnych Konsultacjach Rynkowych (WKR) aż w 4 powszechnie dostępnych lokalizacjach: TED, BIP CUPT, na stronie www.cupt.gov.pl oraz na stronie MI. Dodatkowo pojawiły się informacje w social mediach promujące WKR.  

Niezwłocznie po powzięciu informacji o utrudnionym dostępie dla niektórych zainteresowanych podmiotów, CUPT udostępnił dodatkowe sposoby umożliwiające zapoznanie się z dokumentacją. Ponadto, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom rynku i w celu zapewnienia zainteresowanym podmiotom dodatkowego czasu na przygotowanie zgłoszeń, termin składania wniosków o udział w WKR został wydłużony do 26 czerwca 2026 r.  

CUPT na bieżąco monitoruje funkcjonowanie wszystkich kanałów komunikacji związanych z konsultacjami. Na obecnym etapie nie stwierdzamy okoliczności, które uniemożliwiałyby zainteresowanym podmiotom zgłoszenie chęci udziału w konsultacjach. Złożenie zgłoszenia do udziału w WKR dla podmiotów doświadczonych jest bardzo proste, a informacje promujące WKR pozwoliły na odpowiedź zainteresowanym podmiotom. CUPT otrzymał już zgłoszenia, w tym od przewoźników zagranicznych co potwierdza, prawidłowość założeń CUPT 

Chcemy także podkreślić, że zgodnie z Regulaminem przeprowadzania WKR, będącym załącznikiem do Ogłoszenia, CUPT dążąc do pozyskania jak najszerszej wiedzy rynkowej, dopuściło możliwość udziału w konsultacjach podmiotom, które złożą zgłoszenie do udziału w konsultacjach także po wyznaczonym terminie.  

Najważniejszym celem CUPT pozostaje zapewnienie możliwie szerokiego udziału podmiotów spełniających warunki określone w Ogłoszeniu, przy jednoczesnym zachowaniu harmonogramu całego przedsięwzięcia. Udział we Wstępnych Konsultacjach Rynkowych nie jest warunkiem udziału w planowanym postępowaniu o udzielenie zamówienia. 

Powyższe działanie CUPT zapewnia równy i niezakłócony dostęp do informacji wszystkim zainteresowanym podmiotom oraz zachowanie przejrzystości i konkurencyjności procesu WKR. 

Ograniczenie podmiotowe konsultacji

CUPT spytaliśmy również o to, dlaczego udział w konsultacjach był ograniczony do licencjonowanych przewoźników kolejowych posiadających Jednolity Certyfikat Bezpieczeństwa w Polsce. Jaką otrzymaliśmy odpowiedź? 

Celem prowadzonych przez CUPT wstępnych konsultacji rynkowych jest m.in. pozyskanie praktycznej wiedzy od podmiotów posiadających doświadczenie w prowadzeniu działalności operacyjnej na rynku kolejowym. Konsultacje dotyczą zagadnień o charakterze technicznym i eksploatacyjnym, takich jak organizacja przewozów, utrzymanie taboru, interoperacyjność, zaplecze techniczne, koszty działalności czy potencjalne ryzyka związane ze świadczeniem usług. 

Wymóg posiadania licencji oraz Jednolitego Certyfikatu Bezpieczeństwa na potrzeby WKR służy zapewnieniu, że pozyskiwane informacje będą pochodziły od podmiotów prowadzących lub przygotowanych do prowadzenia działalności przewozowej w rzeczywistych warunkach operacyjnych. 

Dodatkowo należy zaznaczyć, że w ogłoszeniu jest mowa o Jednolitym Certyfikacie Bezpieczeństwa bez ograniczenia do Polski – Jednolity certyfikat bezpieczeństwa w rozumieniu art. 10 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/798 z dnia 11 maja 2016 r. w sprawie bezpieczeństwa kolei (wersja przekształcona) (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 138, str. 102 z późn. zm.). 

Jednocześnie należy podkreślić, że warunki udziału w konsultacjach nie przesądzają o warunkach przyszłego postępowania przetargowego. WKR są ważnym dla Zamawiającego etapem przygotowawczym, którego celem jest pozyskanie wiedzy i doświadczeń rynku przed opracowaniem dokumentacji postępowania. 

CUPT prowadzi równolegle również inne formy dialogu z interesariuszami rynku kolejowego, umożliwiające wymianę opinii i doświadczeń także poza formalnym procesem WKR. 

Konsultacje odbywają się zbyt późno

Na koniec poruszyliśmy najważniejszą naszym zdaniem kwestię – czyli to, dlaczego proces konsultacji rozpoczął się tak późno, biorąc pod uwagę datę zakończenia umowy PSO z PKP Intercity. 

Proces przygotowania nowego modelu organizacji międzywojewódzkich i międzynarodowych pasażerskich przewozów kolejowych jest przedsięwzięciem wieloetapowym i został rozpoczęty jeszcze przed uruchomieniem obecnych wstępnych konsultacji rynkowych. 

Od momentu powierzenia CUPT zadań związanych z przygotowaniem otwarcia rynku przewozów dalekobieżnych prowadzone są działania analityczne, konsultacyjne i planistyczne obejmujące m.in. wsparcie prac nad Planem Transportowym, analizę rynku oraz przygotowanie założeń przyszłego modelu organizacyjnego. 

Wstępne konsultacje rynkowe są kolejnym, a nie pierwszym etapem tego procesu. Ich podstawowym celem jest przygotowanie postępowania i pozyskanie szczegółowych informacji od potencjalnych wykonawców, które pozwolą właściwie przygotować dokumentację przyszłych postępowań, w tym w zakresie dostępności taboru, zaplecza technicznego oraz okresów niezbędnych do przygotowania się do realizacji usług. 

CUPT ma pełną świadomość czasu potrzebnego operatorom na przygotowanie się do realizacji przewozów. Właśnie dlatego jednym z kluczowych tematów prowadzonych konsultacji są kwestie związane z taborem oraz harmonogramami wdrożenia usług. Informacje pozyskane od rynku będą stanowiły istotny element dalszych analiz i planowania kolejnych etapów procesu. 

Całość działań prowadzona jest w taki sposób, aby z jednej strony zapewnić wysoką jakość przygotowywanej dokumentacji, a z drugiej umożliwić sprawne wdrożenie nowego modelu organizacji przewozów po 2030 roku.