Samorządy chcą wsparcia

Już w przyszłym roku wszystkie samorządy otrzymają od Skarbu Państwa równe udziały w spółce PKP Przewozy Regionalne - zakłada rządowy projekt strategii dla kolei do 2013 roku, który w tym tygodniu zatwierdziła Rada Ministrów. Województwa mają przejąć spółkę wolną od długów sięgających teraz ponad 2,1 mld złotych. Samo oddłużenie to za mało - argumentują jednak samorządy i domagają się dodatkowego wsparcia. Chcą m.in., by rząd utworzył fundusz rozwoju kolei z budżetem ok. 8 mld zł, które zostaną przeznaczone na sfinansowanie remontów torów i taboru PKP Przewozy Regionalne. Chcą też wraz ze spółką dostać linie kolejowe w regionach i pociągi, przede wszystkim lokomotywy, których mają bardzo niewiele.

- Przekazując nam same PKP Przewozy Regionalne, rząd zrzuca na nas tylko problemy, z którymi państwo nie potrafiło sobie poradzić - mówi Patryk Wild, wicemarszałek województwa dolnośląskiego. Dodaje, że województwo chętnie przejmie odpowiedzialność za spółkę, pod warunkiem że ministerstwo wyposaży lokalne władze w instrumenty, które dadzą im wpływ na jej funkcjonowanie. - W przeciwnym razie PKP Przewozy Regionalne staną się Kolejami Mazowieckimi bis, czyli dojną krową dla reszty spółek PKP, a nas na to nie stać. Dopłata do przewozów przez samorząd Mazowsza wzrosła w ubiegłym roku o ok. 100 mln zł - przypomina Wild.

Swoje warunki objęcia udziałów w spółce kolejowej przedstawiciele Związku Województw RP przekazali już resortom finansów oraz transportu. Mówili tam o konieczności utworzenia funduszu rozwoju kolei. Jak wyjaśniają, jego budżet miałby pochodzić z wyemitowanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego 20-letnich obligacji z gwarancją Skarbu Państwa. W sumie z tego tytułu do kasy funduszu miałoby wpłynąć ok. 8 mld zł. - Podczas rozmowy w Ministerstwie Finansów ta propozycja nie została odrzucona, ale zgody też nie otrzymaliśmy - mówi Marek Nawara, marszałek Małopolski. Według niego samorządy chcą też wiedzieć, co zawiera pakiet socjalny pracowników PKP Przewozy Regionalne. - Przejmując spółkę, przejmiemy wszystkie zobowiązania wobec jej pracowników. Chcemy wiedzieć, czego one dotyczą, i mieć gwarancje, że lista osłon się nie wydłuży, bo to mogłoby nam zablokować możliwość restrukturyzacji firmy - podsumowuje Nawara.

Samorządom nie podoba się też plan, by obejmowały udziały w spółce w równych częściach, jak proponuje resort transportu. Marszałkowie postulują o taki podział udziałów, który odzwierciedlałby m.in. różnice poszczególnych regionów w dotychczasowych nakładach na utrzymanie przewozów, długość torów znajdujących się na terenie danego województwa oraz liczbę mieszkańców regionu. Szczegóły tych planów będą omawiać dziś i jutro na konwencie marszałków.

Samorządowcy liczą, że ministerstwo uwzględni też ich postulaty dotyczące przekazania wraz ze spółką kolejową lokomotyw i baz technicznych do remontu taboru. Na razie są one własnością spółki PKP SA.

- PKP Przewozy Regionalne mają najgorsze wagony spośród wszystkich spółek z grupy PKP. Nie mają też własnych lokomotyw, a stawki dostępu do torów dyktują PKP Polskie Linie Kolejowe. Tory regionalne są najgorszej jakości, a PKP PLK w ogóle w nie nie inwestują - wylicza Patryk Wild.

Samorządowcy ubiegają się również o możliwość przejęcia części torów, zwłaszcza tych o znaczeniu regionalnym. Jak przypominają, za dostęp do linii kolejowych spółka musi płacić PKP PLK, ale nie ma żadnego wpływu na to, które tory są za te pieniądze remontowane - regionalne czy krajowe. Nie wiadomo też, ile w przyszłości będą wynosić stawki za dostęp do torów. - Odpowiedzialny za kolej minister Chaberek odmówił utrzymania stawek dostępu na obecnym poziomie, podejrzewam więc, że po przejęciu przez nas spółki radykalnie one wzrosną - podsumowuje Wild. Samorządy obawiają się, że będą płacić za remont torów o znaczeniu międzynarodowym i krajowym, a same korzystać z linii coraz gorszej jakości.

Komentarz Adriana Furgalskiego, dyrektora ZDG "TOR": - Będzie problem z przekonaniem samorządów do zaangażowania w jedną spółkę. Jednak każdy krok ściślej wiążący lokalne władze z Przewozami Regionalnymi to krok w dobrym kierunku. Potrzebne będzie wsparcie remontów tych linii, które nie leżą w korytarzach europejskich i mają małe szanse na unijne dotacje. Wymiany zdezelowanego taboru sam samorząd także nie udźwignie. Rząd mógłby pomóc bez obciążania budżetu, ożywiając fundusz kolejowy, który podobnie jak fundusz drogowy może znacznie zwiększyć swoje przychody, zaciągając pożyczki lub emitując obligacje zabezpieczone przyszłymi wpływami.