PKP PLK coraz lepiej zarządzają starymi szynami czy podkładami

Polskie Linie Kolejowe S.A. intensyfikują wykorzystanie materiałów staroużytecznych. Chodzi o elementy infrastruktury kolejowej pozyskane w wyniku remontów i modernizacji linii, które – po pozytywnej ocenie technicznej – mogą zostać ponownie zastosowane. Taki model działalności PLK SA pozwala nie tylko ograniczać koszty inwestycji, ale również efektywnie gospodarować zasobami i utrzymywać wysoką jakość infrastruktury.

Z danych za lata 2023-2025 wynika, że skala ponownego wykorzystania systematycznie rośnie. W 2023 roku użyto ok. 231 tys. sztuk podkładów, rok później już ponad 251 tys., a w 2025 r. liczba ta wzrosła do ponad 316 tys. sztuk. W przypadku szyn widać podobną tendencję: po okresowym spadku w 2024 roku, w 2025 roku ponownie wzrosło ich wykorzystanie do ponad 350 tys. metrów. Szczególnie widoczny jest wzrost wykorzystania podkładów strunobetonowych, których użycie w 2025 roku przekroczyło poziom z 2023 roku, co pokazuje powrót do trendu rosnącego po przejściowym spadku w 2024 roku.

Najczęściej ponownie wykorzystywane są szyny, podkłady strunobetonowe oraz podkłady drewniane. Materiały te trafiają zarówno do bieżącego utrzymania linii, jak i do inwestycji modernizacyjnych oraz odtworzeniowych. Znajdują zastosowanie na wielu odcinkach w całym kraju – m. in. na liniach: Warszawa – Katowice, Warszawa – Terespol, Katowice – Legnica, Kraków – Medyka, Gdańsk – Stargard czy Poznań – Szczecin, a także na licznych liniach regionalnych, jak np. Siedlce – Siemianówka, Malbork – Braniewo, Tarnów – Leluchów, Łazy – Dąbrowa Górnicza.

Materiały te pochodzą przede wszystkim z dużych projektów modernizacyjnych oraz prac utrzymaniowych prowadzonych na sieci kolejowej. Po demontażu przechodzą szczegółową ocenę stanu technicznego i kwalifikację do ponownego użycia. W zależności od potrzeb mogą być wykorzystane w całości lub części, w tej samej lokalizacji albo przeniesione na inne odcinki sieci.

Wykorzystanie materiałów staroużytecznych oznacza możliwość ponownego montażu elementów takich jak szyny, systemy przytwierdzeń czy podkłady, które były wcześniej eksploatowane i nadal spełniają wymagania techniczne. Warunkiem ich zastosowania jest zgodność całej inwestycji z obowiązującymi specyfikacjami technicznymi oraz każdorazowa ocena ryzyka, która potwierdza ich przydatność do dalszej eksploatacji. Sprawdzane jest m. in. wcześniejsze dopuszczenie do użytkowania, stan techniczny oraz dostosowanie do nowych warunków pracy.

Polskie Linie Kolejowe SA wykorzystują materiały staroużyteczne dobrej jakości przede wszystkim w robotach utrzymaniowych, naprawach oraz w wybranych zakresach inwestycji. Rosnąca skala ich wykorzystania pokazuje, że rozwiązanie to staje się coraz ważniejszym elementem zarządzania infrastrukturą kolejową – łącząc efektywność ekonomiczną z racjonalnym gospodarowaniem zasobami.