5 grudnia 1975 roku otwarto Dworzec Centralny w Warszawie. Z tej okazji PKP S.A. przygotowało szereg wydarzeń i atrakcji dla podróżnych. Spółka przypomina historię dworca i zapowiada zmiany, jakie mogą się na nim pojawić już w przyszłym roku.
Pięć dekad temu, 5 grudnia 1975 roku, otwarto ikonę modernizmu – dworzec kolejowy Warszawa Centralna, który uchodził wówczas za jeden z najnowocześniejszych tego typu obiektów w Europie, m.in. dzięki zastosowaniu nowatorskich technologii i materiałów z importu. Obiekt powstał jako odpowiedź na dynamicznie rosnące potrzeby transportowe stolicy.
W tym tekście możecie przeczytać rozmowę z projektantem jego wnętrz – Andrzejem Pańkowskim. Chociaż Warszawa Centralna to jeden z najbardziej rozpoznawalnych budynków powojennej Polski, wciąż pozostaje symbolem innowacyjności. Od 2019 roku, kiedy wpisano go do rejestru zabytków i nadano mu imię wybitnego polskiego kompozytora – Stanisława Moniuszki, obiekt pełni również rolę chronionego dziedzictwa kulturowego.
Ważne miejsce dla wielu pasażerów. Nie tylko przeszłość, ale i przyszłość
– To miejsce symboliczne, miejsce, w którym wielu Polaków było albo będzie. 50 lat to pół wieku historii, spotkań, podróży. Działy się tutaj różne historie, wzruszające pożegnania, wzruszające powitania, oświadczyny, ludzie ze sobą tutaj zrywali znajomości. To miejsce jest świadkiem historii Polski, historii społeczeństwa, ludzi, którzy tutaj przyjeżdżali, albo musieli przyjechać, albo przez przypadek przyjechali, albo długo czekali na pociąg, albo krótko. Dzisiaj świętujemy, ale i myślimy o tym, co dalej z tym dworcem – mówił dziś, 5 grudnia podczas specjalnej konferencji prasowej Dariusz Klimczak, minister infrastruktury.
O przyszłości dworca nieco więcej mówił z kolei prezes PKP S.A., Alan Beroud.
– Dworzec Warszawa Centralna to nie tylko symbol współczesnej Polski i kluczowy węzeł komunikacyjny. To serce stolicy – miejsce, które było świadkiem niezliczonych ludzkich historii, a zarazem ikona popkultury bliska wielu pokoleniom Polaków. Dziś, świętując 50-lecie tego wyjątkowego obiektu, z szacunkiem spoglądamy na jego bogatą historię, ale też z dumą myślimy o jego przyszłości. Jako Polskie Koleje Państwowe dbamy o to, by Warszawa Centralna zachowała rangę miejsca godnego swojej roli – bramy do stolicy i jednego z najważniejszych symboli polskie kolei – mówił Beroud, jednocześnie dodając, że PKP S.A. na bieżąco stara się go modernizować – Staramy się, żeby był on jak najbardziej zadbany, staramy się go modernizować, staramy się, żeby był nowoczesny i żeby pełnił tą funkcję bramy do stolicy, a także symbolu polskiej kolei. Dlatego z okazji tych 50. urodzin będziemy mieli tutaj między innymi koncerty, na górze jest wystawa, mamy konkurs o dworcu centralnym, do którego bardzo serdecznie zachęcam. Jeśli chodzi o plany na przyszłość, to w przyszłym roku oddamy strefę dziecięcą i mam nadzieję, że zadzieje się to do czerwca. Także to też bardzo przyczyni się do wyglądu tego dworca – mówił prezes PKP S.A.
Podczas konferencji głos zabrał także Piotr Malepszak, wiceminister infrastruktury.
– Tempo budowy tego dworca było imponujące - zamiast zakładanych 10 lat powstał on w 1100 dni. Takie tempo też przyświeca nam dzisiaj w tym, żeby zmieniać polską kolej. Przez ponad 50 lat ten dworzec obsłużył ponad miliard podróżnych. W dniu otwarcia zatrzymywało się na nim 146 pociągów, a dzisiaj już ponad 400, co też bardzo jasno pokazuje, jak rozwija się kolej w Polsce. Myślę, że w perspektywie kilku kolejnych lat na Dworcu Centralnym będzie obsługiwanych ok. 25 mln podróżnych - to jest pułap, do którego spokojnie możemy tutaj dobić – mówił Malepszak.
Wątek historyczny poruszył podczas konferencji jeden z budowniczych dworca, Kazimierz Zawałło – Stary dworzec nad linią średnicową został w trakcie II wojny światowej przez Niemców spalony i zniszczony, a po wojnie jego resztki rozebrano. Potem obsługę pociągów międzynarodowych oraz dalekobieżnych przejął dworzec Warszawa Główna Osobowa przy ulicy Towarowej. To trwało do lat 70, kiedy to na czele PZPR stanął Edward Gierek a Polska uzyskała możliwość pozyskania kredytów zagranicznych. Inżynier Arkadiusz Romanowicz ruszył na zachód w podróż studyjną, żeby opracować projekt nowego Dworca Centralnego i wrócił z projektem dworca, na którym jesteśmy dziś – mówił Zawałło. Inżynier przypominał, że budowa ruszyła w 1972 roku i pierwotnie miała trwać aż 10 lat, jednak ostatecznie zajęła tylko 1100 dni.
Jubileuszowe obchody i atrakcje
Okrągła rocznica Warszawy Centralnej stała się impulsem do przygotowania bogatego programu jubileuszowego, obejmującego liczne atrakcje dla szerokiego grona publiczności – podróżnych, pasjonatów kolei, najmłodszych i starszych mieszkańców stolicy oraz turystów. Oficjalne otwarcie obchodów rozpoczęło się 5 grudnia o godz. 10.00 w przestrzeni hali głównej dworca. W tej części obiektu powstały strefy z atrakcjami, które wprowadzą gości w wyjątkową atmosferę jubileuszu. Na odwiedzających czeka m.in. kawa serwowana przez WARS, słodkości od E. Wedel, interaktywna gra poświęcona historii kolei i PKP, a także koncert gwiazdy, której nazwisko pozostaje niespodzianką.
W hali głównej dworca będzie można również zobaczyć wyjątkową wystawę „50 lat Dworca Centralnego w Archiwach Państwowych”. Podczas jej otwarcia, 5 grudnia, zaplanowano oprowadzanie kuratorskie dla osób zainteresowanych historią obiektu i unikatowymi materiałami archiwalnymi. Ekspozycję przygotowano na podstawie zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, Archiwum Państwowego w Warszawie oraz Archiwum Akt Nowych. Na antresoli dworca powstanie także sentymentalna „strefa wspomnień”, gdzie emitowane będą współczesne i archiwalne nagrania dokumentujące życie tego miejsca. Ponadto 6 grudnia program obchodów wzbogacą atrakcje przygotowane specjalnie z myślą o najmłodszych w związku z Mikołajkami. Zakończenie jubileuszu 50-lecia Warszawy Centralnej zakończy się 7 grudnia.
50. urodziny Warszawy Centralnej wpisują się w szerszy kalendarz wydarzeń towarzyszących dwóm wyjątkowym rocznicom: 200-leciu pierwszego pasażerskiego przejazdu koleją na świecie oraz 100-leciu istnienia Polskich Kolei Państwowych, które przypadają na 2026 rok – ustanowiony przez Sejm Rzeczypospolitej Rokiem Polskiej Kolei.
Patronat honorowy nad obchodami 50-lecia dworca Warszawa Centralna objęli: Minister Infrastruktury oraz Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy. Patronat medialny nad wydarzeniem objęła Telewizja Polska Oddział w Warszawie. Partnerami wydarzenia są: Archiwa Państwowe w Warszawie i E. Wedel.
Warszawa Centralna to jeden z najważniejszych punktów na transportowej mapie Polski. Ze stacji można podróżować do wielu miast w Polsce oraz za granicę – w ponad 110 kierunkach. Stacja obsługuje pociągi dalekobieżne i regionalne przewoźników takich jak m.in.: PKP Intercity, POLREGIO S.A., Koleje Mazowieckie, RegioJet a.s., Łódzka Kolej Aglomeracyjna Sp. z o.o. oraz Szybka Kolej Miejska. Według danych Urzędu Transportu Kolejowego z 2024 r. Warszawa Centralna to 4. największy dworzec w kraju pod względem liczby obsługiwanych pasażerów – rocznie obsługuje ponad 20 mln pasażerów.
Zapisz
się do newslettera:
