Kto dostarcza napędy do elektryków w Europie?

Rośnie rynek elektryków

W roku 2017 europejscy operatorzy zamówili ponad 1,2 tys. autobusów elektrycznych. Po uwzględnieniu zrealizowanych już kontraktów zauważymy, że najsilniejszą pozycję na rynku ma BYD (uwzględniając zamówienie realizowane wspólnie z ADL), który dostarczył i podpisał umowy na dostawę łącznie 386 pojazdów. Na drugim miejscu takiego zestawienie plasuje się Solaris, a za nim VDL oraz Volvo. Łącznie czterech największych dostawców to ponad 1,1 tys. dostarczonych i zamówionych autobusów*. Szerzej na ten temat pisaliśmy w tekście pt. "Ponad 1,2 tys. elektryków zamówionych w Europie". 

Sytuacja na rynku wygląda jednak nieco inaczej jeśli pod uwagę weźmiemy producentów napędów do pojazdów elektrycznych. Wtedy okaże się, że w pierwszej trójce znajdą się zarówno Siemens jak i Medcom. Ta pierwsza firma dostarczyła bądź w najbliższym czasie dostarczy 445 jednostek zaś Medcom 249 napędów. Wśród największych producentów prowadzących samodzielną produkcję napędów znajdziemy BYD i Volvo.
  
Siemens liderem

W podobny sposób na sprawę patrzy Siemens, który podkreśla, że nad rozwojem napędów elektrycznych pracuje już od prawie 140 lat i jest liderem branży. – Pozycja ta jest możliwa jedynie przez stałe ponoszenie wysokich nakładów na badanie i rozwój. Zatem o ile inni poddostawcy czy też producenci pojazdów mogą uzyskać napęd niższym kosztem, to nie będzie to rozwiązanie najwyższej jakości i o najwyższej sprawności energetycznej – mówi Jacek Fink-Finowicki, inżynier projektu w pionie Rolling Stock branży Mobility w Siemens Polska.

– Z jednej strony prawie każdy układ biznesowy w postaci konsorcjum lub podwykonawstwa powoduje powstanie kosztów integracji, koordynacji, współpracy czy różnych ryzyk biznesowych. Z drugiej strony patrząc na rynek motoryzacyjny, widzimy jak popularna jest specjalizacja poszczególnych firm w zakresie dostaw konkretnej grupy podzespołów. Zaś niektóre elementy praktycznie zostały zdominowane przez producentów, których można policzyć na palcach jednej ręki (np. producenci pasków rozrządu czy mostów napędowych do pojazdów ciężarowych) – dodaje Fink-Finowicki.



Medcom w parze z Solarisem

Stosowanie podzespołów dostarczonych przez zewnętrznych producentów nie jest w branży automotive czymś zaskakującym. Większość z nich korzysta z rozwiązań zewnętrznych zakresie skrzyń biegów, osi napędowych czy baterii. –Jest to strategia, która sprzyja konkurencyjności, pozwala skoncentrować się na głównym profilu działalności, ogranicza koszty, ryzyko i daje większą elastyczność w reagowaniu na bieżące potrzeby klientów. Na razie nie widać wyraźnego trendu do integracji pionowej. Bardziej prawdopodobne wydaje się jednak to, że sytuacja będzie w tym aspekcie zbliżona do rynku kolejowego, a obok kilku największych producentów dysponujących pełną technologią z powodzeniem funkcjonować będą przedsiębiorstwa współpracujące z wyspecjalizowanymi w danej dziedzinie dostawcami zewnętrznymi – mówi Paweł Choduń dyrektor finansowy MEDCOM.

Choduń zaznacza, że jego firma wyprodukowała do tej porty ponad 150 napędów do autobusów elektrycznych Solarisa, a od pewnego czasu współpracuje z nim również w obszarze ładowarek do e-busów i infrastruktury ładującej. – Bez wątpienia jest to nasz kluczowy i najważniejszy partner biznesowy w tym segmencie rynku, ale wspólne kontrakty w Europie i w Polsce to nie jedyna płaszczyzna, na której staramy się wzajemnie wspierać – podkreśla Choduń. – Co istotne, Solaris zbudował tak silną pozycję rynkową m.in. dzięki swojej elastyczności i wysokiej sprawności energetycznej autobusów. Ze względu na różnorodne wymagania klientów końcowych, opracowaliśmy i oferujemy Solarisowi wiele konfiguracji naszego napędu, zarówno dla układów z silnikiem centralnym jak i silnikami w piastach – dodaje.

Duży może więcej

Najwięksi producenci tacy jak Daimler, MAN, Volvo i Scania już mają lub pracują nad przygotowaniem własnych systemów napędu. To podejście nie różni się znacząco od tego, które prezentują oni w zakresie produkcji tradycyjnych pojazdów spalinowych. Technologia i wszystkie korzyści płynące z jej wykorzystania mają zostawać w firmie. – Tylko najwięksi producenci mogą sobie pozwolić na ponoszenie kosztów związanych z pełnym sfinansowaniem nowych rozwiązań. Niezależni producenci tacy jak VDL czy Solaris zawsze bazowali na współpracy z dostawcami różnych podzespołów. Skupiali się przy tym na wprowadzeniu rozwiązań ułatwiających integrację zamawianych elementów oraz poprawę, wspólnie z ich producentem, oferowanej technologii. Takie model współpracy był dotąd korzystny dla obu stron i zapewne będzie kontynuowany – mówi Stefan Baguette, ekspert rynku autobusowego.

– Siemens jest niewątpliwym liderem rynku w zakresie systemów napędowych dla autobusów elektrycznych, który zastosowany był w niemal połowie taboru elektrycznego sprzedanego w 2017 roku w Europie. W autobusach Chariot Motors zastosowane są również rozwiązania Siemensa. Systemy napędowe standardowo składające się z silnika wielofazowego na magnesach trwałych i przekształtnika, są i powinny być dostarczane przez wyspecjalizowanych producentów o wysokim poziomie kompetencji i jest to prawidłowe podejście. Z polskich producentów Enika korzysta z zasobów kanadyjskiego TM4, zaś Medcom wykorzystuje silniki asynchroniczne austriackiego TSA i własne przekształtniki – mówi Sławomir Wesołek

*Prezentowane dane dotyczą pojazdów powyżej 8t. Obejmują państwa Europejskie, w tym całą UE, wraz z Turcją i Izraelem ale bez pozostałych państw b. ZSRR. Oryginalne opracowanie dostępne jest tutaj.