Koleje Włoskie na InnoTrans: Nowy tabor i... drony

Jak pisaliśmy niedawno, Grupa FS zamierza rozszerzać sieć międzynarodowych połączeń dużych prędkości o kolejne miasta i kraje, tworząc docelowo – jak to określa – „europejskie metro”. W ciągu roku ma zostać uruchomione połączenie Mediolan – Monachium, pod koniec 2028 r. – jego przedłużenie do Berlina, a za trzy lata – pociągi FS z Paryża do Londynu.

Rozbudowie siatki połączeń – i poprawie ich jakości – mają być podporządkowane także pozostałe priorytety strategii Grupy FS: inwestycje w tabor i jego utrzymanie, w poprawę bezpieczeństwa oraz w innowacyjne technologie. Pod koniec roku włoski potentat kolejowy ma przedstawić nowy plan biznesowy. – Postawimy w nim pasażerów i jakość usług w samym centrum – zapowiedział podczas otwarcia InnoTrans prezes Grupy FS Gianpiero Strisciuglio.

Nowy tabor – i nie tylko

Na targach InnoTrans Alstom zaprezentował wyprodukowany dla Trenitalii elektryczny zespół trakcyjny Intercity 200, oparty na platformie Coradia Stream. Przewoźnik zamierza wykorzystywać go na trasach średnio- i długodystansowych. Oszczędność w zużyciu energii w porównaniu do taboru poprzedniej generacji ma wynosić nawet 30%. Pojazd jest wyposażony w systemy monitorujące stan poszczególnych podzespołów i umożliwiających utrzymanie predykcyjne. Zakup 12 takich jednostek – dofinansowany z unijnego Funduszu Odbudowy – jest częścią pakietu inwestycyjnego o wartości 500 milionów euro, mającego poprawić konkurencyjność przewoźnika.

Wśród innowacji pokazanych na targach przez spółki Grupy FS znalazły się także: opracowany wraz z Leonardo symulator nowej generacji, skład towarowy Smart Train wyposażony w czujniki, bezprzewodowy system komunikacji oraz cyfrowe sprzęgi automatyczne (DAC), drony FS Engineering do monitorowania infrastruktury i placów budowy oraz prototypową autonomiczną drezynę inspekcyjną dla linii dużych prędkości TINO (napęd hybrydowy, prędkość maksymalna 200 km/h, zasięg 400 km). Jak przekonuje Grupa, odpowiadają one na wyzwania wspólne dla całego sektora: zwiększanie kompetencji pracowników, automatyzację operacji oraz zarządzanie infrastrukturą i utrzymywanie jej w oparciu o dane.

Od Hiszpanii po Grecję

Szczególną uwagę przedstawiciele Kolei Włoskich poświęcili podczas targów FS International. To jedna z 5 głównych spółek w Grupie FS – obok przewoźnika pasażerskiego koncentrującego się na relacjach krajowych (Trenitalia), zarządcy infrastruktury kolejowej (Rete Ferroviaria Italiana) i drogowej (ANAS) oraz drogowo-kolejowego operatora logistycznego (FS Logistix). Międzynarodowa spółka wyodrębniła cztery linie biznesowe: komercyjne przewozy KDP, przewozy PSC na sieci konwencjonalnej, mobilność miejska i doradztwo, oferowane przez osobny pion FS Advisory.

Jak przedstawia się obecna zagraniczna działalność FS? – Zatrudniamy w całej Europie 11 600 ludzi, jesteśmy w 6 państwach poza Włochami: we Francji, Hiszpanii, Niemczech, Grecji, Holandii oraz Wielkiej Brytanii – wyliczył prezes FS International Luigi Corradi. Łączna praca przewozowa wszystkich spółek grupy na kolei sięga 10 mld pasażerokilometrów rocznie, a w przewozach autobusowych – 800 mln paskm.

Francuska spółka z Grupy (od 2021 Trenitalia France – wcześniej, od 2011, znana pod nazwą Thello) jest pierwszym konkurentem SNCF na krajowej sieci KDP. – Uzyskanie dopuszczeń na francuskiej sieci dla naszych jednostek Frecciarossa było bardzo trudne, ale się udało – wspominał przedstawiciel Kolei Włoskich. Dziś z usług spółki można korzystać na trasach z Paryża do Lyonu, Mediolanu i Marsylii. – Oferujemy zróżnicowany standard – możliwa jest podróż w aż 6 różnych taryfach. Jesteśmy bardziej spółką francuską niż włoską: większość pracowników to Francuzi – stwierdził Corradi. Określił Francję jako przyczółek do ekspansji w innych państwach. Plany na najbliższy czas obejmują też powiększenie taboru Trenitalia France.

Z Pireusu na północ – przez terminal FS Logistix

W Hiszpanii do Kolei Włoskich od 2020 r. należy Ilsa, uruchamiająca od listopada roku 2022 pociągi pod marką Iryo. Również tam są wykorzystywane jednostki Frecciarossa. Sieć obejmuje 12 miast – wśród nich Madryt, Malagę, Barcelonę, Alicante czy Sewillę – a przygotowywana przez hiszpański rząd liberalizacja przewozów w kolejnych korytarzach otwiera możliwości dalszej ekspansji. W styczniu br. cieniem na działalności spółki położyła się katastrofa od Adamuz, w której uczestniczył skład Iryo (wykolejenie i zderzenie, kilkadziesiąt ofiar śmiertelnych) – jednak, jak zapewnił przedstawiciel FS, sytuacja wraca już do normy.

W Niemczech od 2011 r. FS kontrolują drugiego co do wielkości niemieckiego przewoźnika regionalnego – Netinerę. Obsługuje on linie w 11 landach, w tym – między innymi – w obszarze metropolitalne Berlina, oraz przewozy transgraniczne do Polski, Czech i Francji. Trasy te są jednak rozdzielone geograficznie na dwie części, nie tworząc spójnej sieci. Regionalny charakter przewozów sprawia jednak, że Netinera ma zdecydowanie największą ze wszystkich wymienionych spółek zagranicznych Grupy FS pracę eksploatacyjną (58,5 mln pociągokilometrów rocznie).

Szczególna sytuacja ma miejsce w Grecji, gdzie od 2017 do Grupy FS należy główny przewoźnik narodowy – Hellenic Train. Właściciel, chcąc utrzymać pozycję strategicznego operatora logistycznego, inwestuje w tabor i infrastrukturę pasażerską. Spółka ma charakter zintegrowany – jest jednocześnie zarządcą infrastruktury oraz przewoźnikiem pasażerskim i towarowym. Z myślą o tych ostatnich FS Logistix rozbudowuje położony w pobliżu Pireusu terminal Thriassio, przeznaczony do obsługi przewozów między tym portem a Bułgarią, Rumunią i resztą Europy Środkowo-Wschodniej. – Łatwo zarządzać stamtąd ruchem. To będzie gamechanger dla przewozów towarowych w całej Grecji, w której sieć drogowa jest już bardzo zatłoczona – przekonywał Corradi.

Eksport przewozów – i… wiedzy

W Holandii pod kontrolą FS znajduje się Qbuzz – przewoźnik nie tylko kolejowy, lecz także autobusowy oraz tramwajowy. Ostatnie dwie części nie są jedynie mało znaczącym dodatkiem do działalności kolejowej, o czym świadczą same liczby: w taborze spółki znajduje się ponad 1500 autobusów (w tym ponad 500 bezemisyjnych) i tramwajów. Miasta, w których można skorzystać z usług Qbuzz, to między innymi Groningen i Drenthe. Spółka jest trzecim co do wielkości operatorem publicznego transportu zbiorowego w kraju.

Grupa FS chce też rozszerzyć sprzedaż w całej Europie pogłębionych usług doradczych, którymi zajmuje się wspomniane już FS Advisory. – Ten nowy projekt zaczął się od współpracy Trenitalia UK z zewnętrznymi firmami doradczymi. Podczas renacjonalizacji kolei zapewniliśmy wsparcie wszystkim przewoźnikom, którzy go potrzebowali. Teraz korzystamy z doświadczenia operacyjnego i strategicznego naszych pracowników i z ekspertów zewnętrznych – wyjaśnił Corradi. Z usług FS Advisory można korzystać w trzech obszarach: w zakresie operacji i utrzymania, doradztwa biznesowego i doświadczenia klienta. – Zależy nam na eksporcie wiedzy i doświadczenia z Włoch – zaznaczył prezes FS International.

Odbiorcami usług mogą być zarówno instytucje publiczne, jak i przewoźnicy oraz przemysł. Cenne dla wielu dominujących w poszczególnych państwach operatorów może okazać się zwłaszcza doświadczenie FS w funkcjonowaniu w otoczeniu konkurencji na torach. Włochy były jednym z państw, które najszybciej zliberalizowały swój rynek.