Rower rozwija miasto. W Warszawie hałasuje

Rower działa jak metro? Ludzie chcą mieszkać tam, gdzie pod domem mogą wypożyczyć dwa kółka i dojechać do pracy? To tylko niektóre z efektów rozwoju systemów bike–sharing, na jakie zwracają uwagę dziennikarze „The Economist” w artykule „How do bike–sharing schemes shape cities”. Kilkaset miast na świecie zainwestowało programy, w ramach których każdy może wypożyczyć rower na ulicy i oddać go na stacji dokującej w innym miejscu. Wypożyczenie jest tanie, pierwsze pół godziny zwykle nie kosztuje nic. Odkąd ponad rok temu w Warszawie uruchomiono Veturilo, mieszkańcy stolicy się w nim zakochali. W systemie zarejestrowało się prawie 140 tys. użytkowników. W rok stał się ósmym co do wielkości w Europie. W innych polskich miastach też można wypożyczać rowery, m.in. we Wrocławiu, w Białymstoku, czy w Poznaniu.

– Przykład warszawskiego Veturilo pokazuje, że odpowiednio wdrożony system zyskuje rzeczywistą popularność – twierdzi Rafał Stawecki ze stowarzyszenia Rowerowy Białystok.

Najpierw kradli, potem polubili

A początek był trudny. Gdy w latach 60. uruchomiono w Amsterdamie pierwszy tego typu program z 50 rowerami, momentalnie zostały ukradzione. Potem jednak pomysł się spodobał. Dziś funkcjonuje od Dubaju po Hawaje. W każdym z tych miast są liczne niewielkie stacje i kilka wielkich centrów zlokalizowanych w uczęszczanych miejscach. System w chińskim Wuhan, największy na świecie, obejmuje 90 tys. rowerów. Z kolei w Paryżu jeden rower przypada na 97 mieszkańców, a w Lyonie jeden na 127 mieszkańców.

– Rządzący zaczynają dostrzegać społeczno-ekonomiczne korzyści płynące ze zwiększenia udziału ruchu rowerowego w transporcie. Jeśli system zostanie poparty dobrej jakości infrastrukturą, ma szansę stać się realną alternatywą dla transportu samochodowego – twierdzi Stawecki.

Co dają wypożyczalnie rowerów miastom? „The Economist” wymienia szereg zalet. Pozwalają śledzić ruch rowerowy. Londyńscy urzędnicy zorientowali się, że w godzinach porannego szczytu połowa ruchu na trzech głównych mostach prowadzących z północnych części miasta, to rowerzyści. Zaprojektowali więc nowe ścieżki rowerowe, stworzono ich więcej, niż wstępnie planowano. Mexico City w każdą niedzielę zamyka dla ruchu samochodowego główną, ośmiopasmową arterię miasta. W wielu miejscach okazało rowery uzupełniają braki w transporcie publicznym, np. nocami, gdy autobusy, czy metro kursują w ograniczonym zakresie.

Wyższa atrakcyjność dzięki rowerom

To nie wszystko. Okazało się, że podobnie jak metro powoduje wzrost ceny mieszkań i czynszów w jego pobliżu, tak podobny efekt ma instalacja w okolicy wypożyczalni rowerów.

– Zupełnie mnie to nie dziwi – mówi dr Michał Beim, ekspert Instytutu Sobieskiego w Warszawie, adiunkt na Uniwersytecie Przyrodniczym w Poznaniu. – Ludzie korzystający z rowerów czy transportu publicznego oszczędzają w stosunku do poruszających się samochodami. Te pieniądze mogą wydać na najem, zakup lepszego mieszkania czy na inne zakupy lub usługi – dodaje.

Rower współgra z luksusem? – W Europie Zachodniej i w Ameryce Północnej już dwie dekady temu dowiedziono pozytywnego wpływu tramwaju, metra i SKM na wartość nieruchomości – wyjaśnia Beim. - Naukowcy badając podobny efekt w przypadku rowerów zakładali, że choć mieszkańcy będą z niej zadowoleni, to nie wpłynie na wzrost wartości nieruchomości. Tak jest z autobusami. Mieszkańcy chcą mieć je blisko, ale nie znajduje odzwierciedlenia w cenach najmu lub zakupu mieszkań i domów. Wydawało się, że infrastruktura rowerowa - zwłaszcza ta „miękka” i „niewidzialna”, tj. pasy rowerowe w jezdni, kontrapasy czy uspokojenie ruchu - w świadomości nabywców mieszkań będzie czymś ulotnym, niczym autobusy. Tymczasem wartość nieruchomości rośnie – tłumaczy.

Nie chodzi tylko o ceny mieszkań i koszty najmu. Badacze z Uniwersytetu Berkeley zauważyli, że w Montrealu i Toronto czterech na dziesięciu mieszkańców wydawało więcej pieniędzy w sklepach, położonych blisko stacji rowerowych. W Waszyngtonie ośmiu na dziesięciu wybierało sklepy czy restauracje z łatwym dostępem do wypożyczalni rowerów. Podczas zeszłorocznej konferencji burmistrzów w USA jednogłośnie zgadzano się, że miasta inwestujące w ruch rowerowy i pieszy zyskują na większej jakości życia, zdrowiu mieszkańców, spadku zanieczyszczeń i wzroście wartości nieruchomości.

To sprawia, że pomysły na rowerowe systemy są coraz ciekawsze. W Berlinie rowery można wypożyczyć… bez stacji dokujących. Wolny pojazd można znaleźć dzięki informacjom z telefonu komórkowego. To znacznie obniża koszty systemu. Inny pomysł to wypożyczalnie motorowerów, które nadają się na dłuższą przejażdżkę.

Tymczasem w Warszawie jedni używają, inni przekonują się powoli. W lipcu, na prośbę mieszkańców Saskiej Kępy, stację ze skrzyżowania ul. Walecznych z ul. Peszteńską przesunięto o 200 m na skrzyżowanie ul. Walecznych z ul. Międzynarodową. Narzekali na hałas.