Konstantynów: Postawili pomnik linii 43

Pod koniec grudnia na pl. Kościuszki w Konstantynowie Łódzkim ustawiony został odremontowany i przemalowany w barwy historyczne wagon typu 2N2, który służył wczśniej jako wagon techniczny łódzkiego MPK. Wóz, który po wycofaniu z eksploatacji liniowej stał się pojazdem gospodarczym Zakładu Remontu Taboru, odzyskał dawny blask: blachę ponownie zastąpiły okna, a do wnętrza wróciło wyposażenie związane z prowadzeniem ruchu z pasażerami.

Wagon-pomnik ma uzupełniać układ architektoniczny wyremontowanego placu i podkreślać związek miasta z tramwajem, o czym świadczy okrągła tarcza z numerem linii i wsadzona w kasetę tablica z przebiegiem trasy.

Pusty wagon na odciętym torze

Odnowiony pojazd stoi na krótkim fragmencie toru ustawionym kilka metrów od trasy tramwajowej. Odnowiony wagon można jednak oglądać tylko z zewnątrz – na co dzień drzwi do środka są zamknięte. Nie zdecydowano się bowiem nie tylko na pozostawienie wagonu jako zabytku czynnego, ale i na wykorzystanie przestrzeni tramwaju np. w celu organizacji w nim punktu informacji turystycznej albo kawiarni – taka forma adaptacji niejeżdżących wagonów tramwajowych jest często spotykana w miastach, w których sieci zostały zlikwidowane, np. w Jeleniej Górze, Słupsku czy w fińskim Turku. Niezagospodarowany wagon nie jest więc na bieżąco dozorowany.

43 kursuje obok pomnika

Konstantynowska „enka” jest jedynym w kraju pomnikiem istniejącego połączenia tramwajowego – linia 43 funkcjonuje do dziś. Choć jest jedynym w aglomeracji łódzkiej wagonem tramwajowym w tej roli, nie jest pierwszym pomnikiem związanym z miejską komunikacją szynową. Pamiątkowe odcinki torów pozostawiono bowiem w Aleksandrowie Łódzkim (upamiętnia linię podmiejską zlikwidowaną w 1991 roku) i pod wiaduktem przy dworcu Łódź Kaliska (przypomina o dawnym przebiegu torów miejskich w węźle). Na skrzyżowaniu ulicy Retkińskiej i alei Wyszyńskiego w Łodzi stoi też pomnik w formie wmurowanej w 2006 roku osi tramwajowej, który ma być śladem po pierwotnym przebiegu trasy na Retkinię.

W miejscu pierwszej „krańcówki”

Konstantynów Łódzki uzyskał połączenie tramwajowe ze stolicą aglomeracji w 1910 roku. Pierwotnie linia kończyła się na tzw. Małym Rynku, czyli dzisiejszym placu Kościuszki – tym samym, na którym stanął pomnik. Funkcjonująca tam mijanka stanowiła kraniec w formie tzw. weksla do 1954 roku, kiedy wybudowano trójkąt manewrowy w Parku Miejskim.

Linia konstantynowska została przedłużona na zachód w 1929 roku. Tramwaj dotarł wtedy do Kazimierza, a w dwa lata później przez Ner przerzucono metalowy most kratownicowy, dzięki któremu została doprowadzona do Lutomierska, gdzie kończy się do dziś. Połączenie uzyskało numer 43 w styczniu 1956 roku, kiedy wszystkim liniom podmiejskim nadano jednolitą numerację. Do 2012 roku skrócone kursy w relacji Łódź – Konstantynów oznaczane były jako 43bis. Choć po zmianie przewoźnika „bis” został zastąpiony przez tramwaje linii 9, kursy jadące przez Konstantynów do Lutomierska zachowały swój dotychczasowy numer.