Jak poprawić transport zbiorowy na Górnym Śląsku?

Dyrektor KZK GOP odniósł się w ten sposób do sugestii, że jednym z kluczy do sukcesu w transporcie zbiorowym jest integrowanie poszczególnych podsystemów transportu zbiorowego w zakresie m.in. integracji taryfowej. Roman Urbańczyk zwrócił uwagę, że takie działania, choć długofalowo prowadzą do wzrostu liczby pasażerów, wymagają jednak dodatkowych nakładów finansowych na pokrycie deficytu transportu zbiorowego.

Na pytanie, czy zbyt mała, względem potrzeb, skala nakładów finansowych, jest efektem braku pieniędzy w gminach zrzeszonych w KZK GOP, czy też problem tkwi w tym, że gminy te nie chcą dać więcej pieniędzy, dyrektor odpowiedział: – Przyczyną jest i to, i to. Są gminy, które chcą przeznaczać na komunikację miejską nawet 25% swojego budżetu i oczekują, że będziemy jeździć wszędzie. Takie nakłady, to trzeba jasno powiedzieć, są zbyt duże. Z drugiej strony, KZK GOP wygląda biednie na tle innych organizatorów. Na niektórych liniach jeździmy co 40 min, to nie jest odpowiedni standard dla komunikacji miejskiej.

Problemy architektoniczne i formalnoprawne

Na jakie jeszcze inne bariery, oprócz finansowych, zwrócili uwagę uczestnicy dyskusji? Dr Agnieszka Labus z Politechniki Śląskiej mówiła np. o barierach nie tylko w przenośni, ale też dosłownie. – W Polsce ludzie niepełnosprawni nie wychodzą na ulice, bo w przestrzeni publicznej nie ma dla niej oferty. W innych państwach, np. w Niemczech, osoby o ograniczonej sprawności ruchowej są powszechnie obecne w przestrzeni publicznej – mówiła Labus.

Henryk Szudy, dyrektor MZKP Tarnowskie Góry, zasygnalizował natomiast bariery formalnoprawne, na które niekiedy natrafiają organizatorzy transportu zbiorowego. – Zamawiający nie ma szans wyeliminować nieuczciwych konkurentów. W jednym z przetargów Krajowa Izba Odwoławcza orzekła, że żądanie w SIWZ autobusów hybrydowych jest ograniczaniem konkurencji. A my chcieliśmy jedynie wyeliminować nieuczciwych przewoźników – stwierdził Szudy.

Transport towarowy: szanse i bariery

Podczas panelu poruszono również tematykę związaną z kolejowym transportem towarowym. W Tarnowskich Górach znajduje się jedna z największych stacji towarowych w Polsce; jej rola dodatkowo – jak zauważył burmistrz miasta Arkadiusz Czech – powinna zwiększyć się w momencie, gdy powstanie szybka kolej z Katowic do lotniska w Pyrzowicach, która, zgodnie z koncepcją PKP PLK, ma być poprowadzona nie, jak pierwotnie planowano, nowym szlakiem, lecz z wykorzystaniem dwóch istniejących tras, przez Zawiercie oraz przez Tarnowskie Góry. – Naturalnie otwartą pozostaje kwestia, jak bardzo szybka będzie ta kolej… Nie mniej jednak, plany jej utworzenia zwiększają szansę, że Tarnowskie Góry nie zostaną pominięte na zmieniającej się transportowej mapie Polski – stwierdził burmistrz Czech.

Szansą dla Tarnowskich Gór jest również fakt, że przebiegająca przez to miasto linia kolejowa nr 131 jest fragmentem korytarza transportowego TEN-T Bałtyk – Adriatyk. Od przyszłego roku w układzie Bałtyk – Adriatyk zacznie też funkcjonować międzynarodowy korytarz kolejowy dedykowany przewozom towarowym. Będzie to jeden z dziewięciu takich korytarzy, utworzony na mocy zapisów „Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE nr 913/2010 z dnia 22 września 2010 r. w sprawie europejskiej sieci kolejowej ukierunkowanej na konkurencyjny transport towarowy”. 6 z 9 korytarzy rozpoczęło funkcjonowanie pod koniec 2013 r., pozostałe trzy (w tym dwa przebiegające przez Polskę) mają zostać uruchomione do listopada 2015 r.

Zgodnie z zapisami rozporządzenia, w korytarzach należy uwzględniać priorytetowość przewozów towarowych przy konstruowaniu rozkładów jazdy. Przy czym muszą być to mechanizmy nie powodujące uszczerbku w funkcjonowaniu ruchu pasażerskiego.

Uruchomienie korytarza Bałtyk – Adriatyk ma szansę zwiększyć rolę Tarnowskich Gór jako centrum logistycznego. Nie zmienia to jednak faktu, że w przewozach towarowych, tak jak i w przewozach pasażerskich, jest jeszcze wiele do poprawy. Plastycznie opisał to Ireneusz Popiół, prezes Chemetu Tarnowskie Góry, producenta m.in. taboru do transportowania materiałów niebezpiecznych. – Z rozkładami jazdy przewoźników towarowych jest tak źle, że zdarza się, iż cysterna LPG potrafi czasem jechać przez tydzień z Gdańska na Śląsk – stwierdził Popiół.