ZSK na Pomorzu. CMK Północ i ponad 160 km nowych linii kolejowych

W Urzędzie Marszałkowskim w Gdańsku rozmawiano o najważniejszych inwestycjach kolejowych planowanych w województwie pomorskim oraz o tym, jak w przyszłości może wyglądać rozkład jazdy pociągów w regionie. Przedstawiono założenia zawarte w programie Zintegrowanej Sieci Kolejowej (ZSK) i Horyzontalnym Rozkładzie Jazdy (HRJ).

– ZSK to nie tylko długoterminowy plan rozwoju sieci kolejowej, ale proces, który toczy się cały czas poprzez modernizację istniejących linii kolejowych. Jeżeli chodzi o priorytet dla województwa pomorskiego to jest to Centralna Magistrala Kolejowa – Północ, element kręgosłupa sieci kolejowej dla przewozów pasażerskich w Polsce. Mając na uwadze dynamiczny rozwój portów morskich w Gdańsku i Gdyni przewidujemy rozwój magistral towarowych w kierunku południa Polski – i dalej Czech, i Europy Wschodniej – powiedział Rafał Garpiel, Port Polska, pełnomocnik zarządu spółki Centralny Port Komunikacyjny.

CMK Północ kluczowa dla przyszłości Pomorza

Budowa Centralnej Magistrali Krolejowej – Północ (CMK–Północ) jest wśród trzech strategicznych i priorytetowych inwestycji kolejowych realizowanych w ramach programu Port Polska.

Zakończenie dwóch inwestycji (czyli budowa linii „Y” Waszawa – nowe lotnisko – Łódź – Poznań/Wrocław i Katowice – gr. Państwa – Ostrawa) planowane jest na rok 2035. Trzecia to właśnie CMK Północ przez Toruń.

W odniesieniu do obecnie prowadzonych prac studialnych, została wskazana potrzeba objęcia obsługą również aglomeracji bydgosko-toruńskiej. Aktualizacja obejmie przede wszystkim odcinek środkowy, w przybliżeniu Lipno – Grudziądz. Celem jest takie powiązanie magistrali z Toruniem, które jednocześnie pozwoli utrzymać atrakcyjny czas przejazdu między Warszawą i Gdańskiem (zbliżony do 100 minut).

Przebieg korytarza i jego parametry zapewnią najszybszy czas przejazdu pomiędzy Warszawą a Gdańskiem, oraz pozwolą na sprawne i szybkie połączenie południowej Polski z Pomorzem. 

– Wszystko, co zgłaszaliśmy w trakcie konsultacji oraz to, co ustaliliśmy z wiceministrem Piotrem Malepszakiem i spółką PKP Polskie Linie Kolejowe, znalazło się w Zintegrowanej Sieci Kolejowej. Cieszy plan budowy nowego połączenia Gdańska z Elblągiem i Olsztynem Magistralą Warmińską – to pozytywne zaskoczenie. Dla województwa pomorskiego istotne są oczywiście również linie kolejowe obsługujące nasze porty oraz powstającą elektrownię jądrową. Widzimy też plan poprawy obsługi całego pasa nadmorskiego – powiedział Mieczysław Struk, marszałek województwa pomorskiego.

Porty Gdańska i Gdyni z siecią sprawnych połączeń

Dla Pomorza kluczowy jest rozwój portów morskich, których efektywne połączenia kolejowe umożliwią sprawną dystrybucję ładunków do centralnej, południowej i wschodniej Polski, a także na rynki międzynarodowe.

W ramach ZSK budowa nowych linii kolejowych oraz modernizacja linii istniejących to działania prowadzące do poprawy kluczowych parametrów sieci (dopuszczalne naciski osi, długości użyteczne torów, zwiększenie przepustowości szlaków kolejowych i przewidywalności czasu przejazdu).

Korytarze towarowe obsługujące porty morskie Gdańska i Gdyni, dostosowane pod względem parametrów eksploatacyjnych, stanowią fundament dalszego wzrostu ich znaczenia jako jednego z najważniejszych zespołów logistyczno-portowych basenu Morza Bałtyckiego.

Porty Trójmiasta będą mogły zwiększać swoją przepustowość, rozwijać segment intermodalny oraz wzmacniać pozycję Polski jako nowoczesnego centrum obsługi globalnych przepływów towarowych.

– Założenia projektu ZSK odzwierciedlają realizowane przez PLK i planowane przez nas i Port Polska inwestycje kolejowe w woj. pomorskim. To właśnie w tym regionie widać wyraźnie znaczenie synergii wynikającej ze współpracy zarządcy infrastruktury kolejowej z samorządami, portami morskimi, przedsiębiorcami oraz innymi spółkami skarbu państwa, z PEJ na czele. Naszym wspólnym celem jest tworzenie spójnej sieci transportowej, która wpłynie dodatnio na gospodarkę w regionie, zwiększy możliwość przewozów towarowych i równocześnie rozwinie atrakcyjną ofertę kolejową dla mieszkańców i podróżnych – mówi Rafał Banaszkiewicz, pełnomocnik zarządu, PKP Polskie Linie Kolejowe.
Dwa terminale intermodalne ujęte w planie

Realizacja ZSK to także rozwój sieci nowoczesnych terminali intermodalnych, które zwiększą możliwości przeładunkowe, zwłaszcza w zakresie przenoszenia ładunków z transportu drogowego na kolejowy. W województwie pomorskim przewidziano potencjał do rozwoju dwóch terminali intermodalnych. Wstępnie proponowane lokalizacje to powiat gdański.

Rozwój sieci terminali przełoży się na sprawniejszy transport towarów oraz wzmocni pozycję województwa pomorskiego na krajowych i międzynarodowych szlakach transportowych.

Magistrala Bałtyk – Czechy usprawni wyjazd na południowy zachód

Połączenia z regionami Polski południowo-zachodniej, a dalej z Czechami usprawnią zmiany zaproponowane w przebiegu korytarza Bałtyk-Czechy.

To nowa linia, która odgałęzi się w okolicach Grudziądza od CMK Północ i przez Świecie dotrze do Bydgoszczy. W ten sposób powstanie wspólny silny ciąg wyjazdowy z Trójmiasta na południe, zarówno w kierunku Polski centralnej, zachodniej, jak i wschodniej. Usprawnienie powiązania Poznania z Bydgoszczą, a dalej z Trójmiastem, wraz z korytarzem Poznań – Wrocław, umożliwi też szybkie połączenie z Czechami poprzez linię biegnącą od granicy przez Legnicę do Wrocławia.

Wśród najważniejszych korekt korytarza jest też przetrasowanie układu sieci z Torunia do Bydgoszczy. Wynika to m.in. z potrzeby odciążenia Toruńskiego i Inowrocławskiego Węzła Kolejowego oraz wytrasowania bardziej bezpośredniego połączenia pomiędzy Poznaniem a Bydgoszczą – w tym nowej linii o prędkości konstrukcyjnej 250 km/h.

Magistrala Węglowa

Magistrala Węglowa nadal stanowić ma jeden z kluczowych korytarzy transportowych w Polsce, pełniąc istotną funkcję w relacji północ–południe. Jej strategiczne znaczenie wynika z możliwości sprawnej obsługi potoków towarowych generowanych przez trójmiejskie porty morskie oraz ich dystrybucji do głównych ośrodków przemysłowych i gospodarczych kraju.

Dzięki poprawionym parametrom techniczno-eksploatacyjnym magistrala stworzy efektywne zaplecze transportowe dla sektora portowego, umożliwiając płynne przemieszczanie znacznych wolumenów ładunków w głąb kraju.

Magistrala Morze Bałtyckie – Morze Czarne

Również Magistrala Morze Bałtyckie – Morze Czarne będzie stanowić strategiczny korytarz transportowy o znaczeniu międzynarodowym, wzmacniający powiązania pomiędzy portami morskimi Gdańska i Gdyni a wschodnią oraz południowo-wschodnią częścią Polski.

Połączenie portów trójmiejskich przez Elbląg i Olsztyn, a dalej w kierunku Lublina, Zamościa do Ukrainy pozwoli na utworzenie nowej osi przewozowej, zapewniającej sprawniejsze skomunikowanie Polski Wschodniej z siecią kolejową oraz z kierunkiem ukraińskim.

Magistrala Warmińska

W toku prac nad ZSK stwierdzono, że istnieje potrzeba zapewnienia zarówno szybkiego powiązania Warszawy z Trójmiastem, realizowanego poprzez CMK Północ, jak również przez alternatywny, który przejmie część ruchu pasażerskiego oraz towarowego.

Magistrala Warmińska uzupełni zatem podstawowy ciąg obsługi Trójmiasta, zwiększając przepustowość i odporność całego układu kolejowego. Skróci podróże między Trójmiastem, Elblągiem i Olsztynem oraz przywróci regularną normalnotorową obsługę Nowego Dworu Gdańskiego.

Dzięki budowie linii Gdańsk – Elbląg – Olsztyn – Mława oraz modernizacji linii kolejowej nr 9 w kierunku Warszawy poprawi się skomunikowanie portów morskich Trójmiasta ze wschodnią i południowo-wschodnią częścią Polski.

Według rekomendacji ZSK na nowych odcinkach Magistrali Warmińskiej – w tym Olsztyn-Gdańsk – zakładana prędkość pociągów wyniesie co najmniej 250 km/h.

Magistrala Bałtycka

Rekomendowanym rozwiązaniem dla korytarza wzdłuż wybrzeża Bałtyku jest modernizacja jego przebiegu do parametru 200 km/h. Proponowana prędkość konstrukcyjna stanowi kompromis pomiędzy parametrami właściwymi dla krańcowych odcinków sieci a potrzebami połączeń międzyregionalnych.

Wynika to m.in. z charakteru relacji pomiędzy Gdańskiem a Szczecinem, na której liczba podróży nie jest dominująca w skali całego korytarza. Z tego względu Magistrala Bałtycka przyjmie rolę krańcowej dla wielu połączeń wiodących z głębi kraju do miejscowości nadmorskich oraz międzyregionalnej dla miejscowości położonych w centralnej części Pomorza.

Zaznaczmy, że na odcinku Gdynia – Słupsk linia jest już modernizowana do standardu rekomendowanego w ZSK.
Przykładowe nowe czasy przejazdu:

• Gdańsk – Warszawa ok. 100 minut – obecnie ok. 150 minut
• Gdańsk – Elbląg ok. 35 minut – obecnie ok. 60 minut
• Gdańsk – Olsztyn - ok. 60 minut – obecnie ok. 120 minut
• Gdańsk – Grudziądz ok. 35 minut – obecnie ok. 110 minut
• Gdańsk – Toruń ok. 45 minut – obecnie ok. 130 minut
• Gdańsk – Bydgoszcz ok. 60 minut – obecnie ok. 90 minut
• Gdańsk - Kraków – ok. 180 minut – obecnie ok. 300 minut
• Gdańsk - Katowice – ok. 190 minut – obecnie ok. 310 minut
• Gdańsk – Wrocław – ok. 160 minut – obecnie ok. 260 minut
• Gdańsk – Wałbrzych – ok. 200 minut – obecnie ok. 360 minut
• Gdańsk - Szczecin – 180 minut – obecnie ok. 320 minut
• Słupsk – Warszawa – ok. 180 minut – obecnie ok. 250 minut
• Słupsk – Gdańsk - ok. 70 minut – obecnie ok. 100 minut