Odnowa kolejnych eksponatów, wyremontowanie sali wystawowej oraz szersza promocja obiektu w regionie i kraju – to plany zduńskowolskiego Urzędu Miasta w odniesieniu do skansenu kolejowego w Karsznicach. Pierwsze efekty prac konserwatorskich oraz zabezpieczających są już widoczne, choć – jak widać na załączonych zdjęciach – wiele zostało do zrobienia.
Skansen lokomotyw i urządzeń technicznych został otwarty w 1993 r. na fali obchodów 150-lecia kolei na ziemiach polskich oraz 60-lecia lokomotywowni w Karsznicach. Realizowane początkowo z rozmachem przedsięwzięcie (przyzakładowe muzeum dysponowało m.in. czynnym parowozem TKt48, który obsługiwał specjalne pociągi w Łodzi i okolicach) z biegiem lat było coraz bardziej zaniedbywane, czego odbiciem był pogarszający się stan terenu i eksponatów. W roku 2007 władze Zduńskiej Woli rozpoczęły rozmowy z PKP Nieruchomości na temat przejęcia terenu placówki, sfinalizowane w 2009 r. Następnie obiekt przekazano w użytkowanie miejskiemu muzeum (w bieżącym roku skansen stał się jego filią).
Większość eksponatów pozyskano w latach 1991-1996. Zgodnie z historycznym profilem działalności lokomotywowni w Karsznicach znaczną część z nich stanowiły ciężkie parowozy towarowe (m.in. serii Ty45, Ty246 czy najstarszy i najcenniejszy Tr21). Na ekspozycji do dziś można jednak oglądać także chociażby mniejsze parowozy wykorzystywane w przemyśle, lokomotywy spalinowe, skład dwuosiowych wagonów osobowych, lokomotywę elektryczną ET21 i wagon motorowy SN61. W Izbie Pamięci zgromadzono dokumenty archiwalne, a w miejscu przeznaczonym dla urządzeń technicznych niekoniecznie związanych z koleją – lokomobilę, generator prądu warszawskiej firmy Perkun z 1928 r. czy tokarkę kołową z rocznika 1951.
Stopniowo ku lepszemu
Stan nieodnawianych przez długi czas pojazdów stopniowo się poprawia. – W latach 2010-2011 miasto z własnych środków wykonało prace konserwatorsko-restauracyjne przy części eksponatów, które zostały przejęte na własność Urzędu Miasta – informuje wiceprezydent Zduńskiej Woli Paweł Jegier. Mowa m. in. o parowozach Ty42-9, Ty43-1, Ty45-39, Px-48-1723 (jako oryginalny „drogowskaz” kierujący na teren skansenu, ustawiony kilka kilometrów od niego) oraz lokomotywy spalinowe SM41-175, SM30-39 i SM03-41 (choć w ich wypadku zastrzeżenia budzi, widoczne na jednym ze zdjęć, przymocowanie do nich na stałe elementów ogrodzenia). Koszt tych działań przekroczył kwotę 300 tys. zł.
Nowy właściciel poprawia także stan infrastruktury. – Prowadzone są prace pielęgnacyjne wokół eksponatów. Ustawiono kierunkowe tablice informacyjne, odnowiono ogrodzenie zewnętrzne. W roku 2014 Miasto zainwestowało w ogrodzenie wewnętrzne i oświetlenie terenu Skansenu (lampy fotowoltaiczne i jupitery) – wylicza Jegier. W bieżącym roku zamontowano system monitoringu zewnętrznego.
– Muzeum Historii Miasta Zduńska Wola przyjęło w depozyt muzealny część eksponatów znajdujących się na terenie Skansenu, których właścicielem jest Muzeum Kolejnictwa w Warszawie. Umowy depozytowe zostały podpisane do roku 2023 – informuje wiceprezydent Zduńskiej Woli. Obecnie filia MHMZW na terenie skansenu prowadzi rozmowy z Muzeum Kolejnictwa na temat przejęcia na własność części z tych pojazdów.
Przyciąganie turystów
Według deklaracji Urzędu Miasta skansen ma stać się jednym z kluczowych elementów ścieżki tematycznej dotyczącej zabytków poprzemysłowych. Urząd Miasta powołał wraz z sąsiednimi gminami konsorcjum, którego zamiarem jest wprowadzenie w życie Programu Regionalnego Obszaru Funkcjonalnego Doliny Warty (PROF). – Projekt tworzony jest z myślą o ożywieniu ruchu turystycznego w regionie. W planach docelowych skansen ma stać się istotnym punktem na turystycznej mapie regionu, Polski i Europy – deklaruje wiceprezydent.
Na razie skansen można zwiedzać indywidualnie lub grupowo po uzgodnieniu telefonicznym (jak informuje strona internetowa placówki, nie zatrudniono jeszcze na stałe pracownika zajmującego się oprowadzaniem turystów). Na jego terenie odbywają się lekcje muzealne dla uczniów miejscowych szkół.
W przyszłym roku nowi właściciele skansenu zamierzają zmodernizować portiernię i utworzyć w niej Centrum Obsługi Zwiedzających. Wymiany mają doczekać się chodniki wokół eksponatów, a przy niektórych pojazdach planuje się ustawienie specjalnych pomostów ułatwiających wchodzenie do wnętrza. Po przejęciu od Muzeum Kolejnictwa parowozów TKh-4027, Tkb10-1725 oraz Tr21-53 ma nastąpić ich renowacja. W dalszych planach jest modernizacja i rozbudowa sali ekspozycyjnej (ze wzbogaceniem o elementy wystawy interaktywnej i zapisy historii mówionej) oraz utworzenie strefy rekreacyjnej.
Zapisz
się do newslettera:
