WAT i PKP S.A. zbudują dworzec modułowy w Obornikach Wielkopolskich

22 października 2026 r. w siedzibie PKP S.A. w Warszawie odbyło się uroczyste zawarcie umowy konsorcjum drugiego etapu Ekosystemu Badawczo-Rozwojowego Partnerstwa Europe’s Rail Joint Undertaking. W wydarzeniu uczestniczyli przedstawiciele uczelni, instytutów badawczych i przedsiębiorstw sektora kolejowego. Wojskową Akademię Techniczną reprezentował Dziekan Wydziału Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania płk dr hab. Bartosz Kozicki, prof. WAT, a PKP S.A. Wiceprezes Dariusz Grajda.

– Porozumienie wzmacnia udział Wojskowej Akademii Technicznej w europejskich przedsięwzięciach badawczo-rozwojowych o strategicznym znaczeniu dla sektora kolejowego. Uczelnia kontynuuje współpracę rozpoczętą w ramach projektu Rail4EARTH. Wydział Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania WAT prowadzi badania nad ograniczaniem zużycia energii i oddziaływania infrastruktury na środowisko oraz zapewnieniem komfortowych warunków dla pasażerów – wyjaśnia płk dr hab. Bartosz Kozicki, prof. WAT, Dziekan Wydziału Bezpieczeństwa, Logistyki i Zarządzania.

Planowany dworzec w Obornikach Wielkopolskich będzie służyć pasażerom, ale będzie to jednocześnie demonstrator technologii rozwijanych w międzynarodowym projekcie. Jego unikalny charakter wynika z połączenia modułowej konstrukcji, niskoemisyjnych rozwiązań energetycznych, wykorzystania energii gruntu oraz rozbudowanego systemu pomiarów i cyfrowego zarządzania.

– W Wojskowej Akademii Technicznej opracowano układ współpracy instalacji ogrzewania, chłodzenia i wentylacji z płytowym gruntowym wymiennikiem ciepła i przeprowadzono jego integrację z instalacjami energetycznymi obiektu. Układ wykorzystuje stabilną temperaturę gruntu do wstępnego ogrzewania powietrza zewnętrznego zimą i jego schładzania latem. Współdziałanie tych instalacji ma ograniczać zużycie energii potrzebnej do utrzymania komfortowych warunków wewnątrz budynku – mówi prof. dr hab. inż. Bogdan Ćwik, kierujący pracami zespołu WAT. Jak wyjaśnia, zadania zrealizowane już przez zespół WAT obejmowały opracowanie i ocenę rozwiązań dotyczących ogrzewania, chłodzenia i wentylacji, wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz magazynowania energii. Przygotowano również założenia systemu pomiarowego do oceny efektywności energetycznej i komfortu środowiskowego. Wyniki tych prac stanowią istotny wkład w przygotowanie rozwiązań technicznych dla przyszłego dworca. – W jednym obiekcie będzie można badać współpracę poszczególnych instalacji w zmiennych warunkach pogodowych i przy różnym natężeniu ruchu pasażerskiego. Pozwoli to ocenić rzeczywistą skuteczność zastosowanych rozwiązań, koszty eksploatacji oraz wpływ na komfort podróżnych. Zdobyte doświadczenia będzie można wykorzystać w podobnych obiektach w Polsce i innych krajach Europy – dodaje prof. Bogdan Ćwik.

Nowy etap projektu Rail4EARTH obejmie budowę demonstratora dworca oraz badania jego funkcjonowania w różnych warunkach pogodowych. Zadania WAT będą koncentrować się na ocenie pracy instalacji ogrzewania, chłodzenia i wentylacji, analizie zużycia energii oraz badaniu komfortu środowiskowego pasażerów. Aparatura pomiarowa umożliwi monitorowanie parametrów obiektu w różnych porach roku i warunkach eksploatacyjnych. Ważnym zadaniem będzie integracja systemu pomiarowego z systemem zarządzania budynkiem BMS oraz cyfrowym bliźniakiem dworca. Model cyfrowy, zasilany danymi z rzeczywistego obiektu, umożliwi porównywanie przewidywanych i uzyskiwanych parametrów pracy, analizowanie wariantów sterowania oraz wskazywanie możliwości dalszego ograniczania zużycia energii przy zachowaniu komfortu pasażerów.

W szerszym zakresie działalności konsorcjum rozwijane będą także rozwiązania dotyczące cyfrowego zarządzania nieruchomościami, integracji danych, wspierania podróży pasażera „od drzwi do drzwi” oraz infrastruktury tankowania wodoru. Wspólnym celem jest przygotowanie i sprawdzenie technologii, które znajdą praktyczne zastosowanie w sektorze kolejowym.

– Projekt stanowi przykład współpracy WAT z otoczeniem społeczno-gospodarczym, w której wyniki badań są wykorzystywane do rozwiązywania konkretnych problemów infrastruktury publicznej. Współdziałanie z PKP S.A. i partnerami przemysłowymi umożliwia przekazywanie wiedzy do praktyki projektowej i eksploatacyjnej. Oczekiwane korzyści obejmują ograniczenie zużycia energii i kosztów utrzymania dworców, zmniejszenie ich oddziaływania na środowisko oraz poprawę warunków korzystania z kolei – podsumowuje płk dr hab. Bartosz Kozicki, prof. WAT

Europe’s Rail Joint Undertaking jest partnerstwem Unii Europejskiej i sektora kolejowego, który działa w ramach programu „Horyzont Europa”. Łączy potencjał nauki i przemysłu, wspierają opracowanie, testowanie i wdrażanie rozwiązań odpowiadających na potrzeby pasażerów, przewoźników oraz zarządców infrastruktury.

W ramach Drugiego Ekosystemu Badawczo-Rozwojowego z PKP S.A. współpracuje 12 partnerów: Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Łukasiewicz – Instytut Chemii Przemysłowej, Łukasiewicz – Instytut Elektrotechniki, Instytut Kolejnictwa, Łódzka Kolej Aglomeracyjna, PGE Energetyka Kolejowa Operator, PKP Informatyka, Politechnika Poznańska, Politechnika Warszawska, Łukasiewicz – Poznański Instytut Technologiczny, Rail-Mil Computers oraz Wojskowa Akademia Techniczna. Partnerzy będą uczestniczyć w pięciu projektach II fali Europe’s Rail JU.