Trzej marszałkowie chcą "Czwórmiejskiej Kolei Aglomeracyjnej". Będzie list intencyjny

Rosnące statystyki i "wyniki przekraczające optymistyczne oczekiwania" Podkarpackiej Kolei Aglomeracyjnej (PKA) z hubem w Rzeszowie stawiają Podkarpacie w awangardzie rozwoju kolei w Polsce Wschodniej. Pozytywne doświadczenia samorządów objętych PKA zainspirowały projekt uruchomienia drugiego, analogicznego systemu dla regionu Północnego Podkarpacia i Kotliny Sandomierskiej, obejmującej m. in. takie miasta jak Dębica, Mielec, Staszów, Sandomierz, Stalowa Wola, Nisko i Tarnobrzeg, ale również miejscowości położone w województwie lubelskim.

Lokalizacja konferencji nie jest przypadkowa. Tarnobrzeg to miasto, które staje się hubem komunikacyjnym w projekcie kolei aglomeracyjnej i regionalnej obejmującej teren dawnego województwa tarnobrzeskiego na styku trzech województw: podkarpackiego, świętokrzyskiego i lubelskiego oraz w miejscu zbiegu linii kolejowych z 5 kierunków (Warszawa/Radom, Stalowa Wola, Rzeszów, Kielce oraz Mielec/Dębica). Unikalne położenie Tarnobrzega na szlakach między Warszawą i Radomiem a Rzeszowem oraz między Lublinem i Zamościem a Krakowem i Katowicami oraz Kielcami stanowi punkt wyjścia do budowy systemu kolei regionalnych dla całego szeroko rozumianego regionu. Jest to projekt unikatowy, gdyż jako pierwszy tego typu wykracza poza granicę regionów łącząc tereny stykowe aż trzech województw. Ponadto – co również jest innowacją – projekt nie bazuje na jednej, wykształconej aglomeracji miejskiej, lecz na zespole miast średnich (Czwórmiasto zamieszkałe łącznie przez 350 tys. mieszkańców) na zbiegu linii kolejowych nr 25, 70, 71 oraz 74.

Realizowane obecnie oraz zapowiadane inwestycje PKP PLK (tzw. Trójstyk za ok. 1.2 mld PLN, projekt budowy linii kolejowej włączającej Janów Lubelski) oraz PKP SA (zapowiadana modernizacja zabytkowego dworca w Tarnobrzegu z początku XX wieku) otwierają szanse na lepsze wykorzystanie dobrego położenia na styku szlaków kolejowych i budowę zupełnie nowej jakości transportu publicznego na Północnym Podkarpaciu oraz Kotlinie Sandomierskiej. Należy również odnotować silne, ponadregionalne i apolityczne porozumienie wspierające wzmocnienie roli kolejowego Korytarza Centralnego, tj. szybkiej magistrali komunikującej Rzeszów z Warszawą przez Radom, Ostrowiec Świętokrzyski oraz Tarnobrzeg, którą poparły sejmiki trzech województw: mazowieckiego, świętokrzyskiego i podkarpackiego. Zasilanie szybkiej kolei potokami generowanymi przez system kolei kumulującej ruch regionalny wpisuje się w logikę planowania spójnych systemów kolejowych i holistyczne podejście samorządów wojewódzkich i miejskich na długofalowy rozwój kolei w Polsce południowo-wschodniej.

Podkarpacie jest również miejscem, w którym z inicjatywy Marszałka Województwa wdrożono Podkarpacki Fundusz Kolejowy – innowacyjny instrument wspierania przez marszałka inwestycji miast, gmin i powiatów w kolejową infrastrukturę towarzyszącą, taką jak np. parkingi przy dworcach kolejowych. Instrument ten posłuży do sfinansowania m. in. tarnobrzeskiego Centrum Przesiadkowego przy terenie dworca PKP oraz parkingów przy stacjach wzdłuż linii 71.

Podczas Konferencji poruszone zostaną również istotne wątki rozwoju połączeń autobusowych, na które coraz mocniej stawiają powiaty w regionie, i które mają pełnić rolę komplementarną do systemu połączeń kolejowych, włączając w system transportu publicznego miejscowości, które nie są włączone w sieć kolejową. Oprócz marszałków 3 województw udział w Konferencji zapowiedziało wielu prezydentów, burmistrzów, wójtów i starostów z całego regionu, w tym w szczególności z ośrodków położonych na trasie przyszłej kolei aglomeracyjnej, a także Ministerstwo Infrastruktury.

To już druga tego typu konferencja. Pierwsza odbyła się w czerwcu 2025 roku i zgromadziła szerokie grono uczestników zarówno ze strony samorządowej w Polsce południowo-wschodniej, jak również z centralnych instytucji odpowiadających za transport kolejowy, w tym przedstawicieli PKP PLK, CPK oraz Ministerstwa Infrastruktury. Organizatorami konferencji są: Miasto Tarnobrzeg oraz Powiat Tarnobrzeski. Transmisja z wydarzenia będzie dostępna pod tym linkiem.