Olsztyn kolejnym miastem, które chce uspokoić ruch w centrum

Prace nad projektem Zintegrowanego Planu Rozwoju Przestrzennego Śródmieścia trwały od 2012 roku. – Dokument pokazuje kierunki, które naszym zdaniem powinny przyświecać przy pisaniu planów miejscowych dotyczących Śródmieścia. Nie jest to dokument wykonawczy. Nie pokazujemy konkretnych rozwiązań, nie przesądzamy tutaj o kształtach, wielkościach. Chcemy pokazać natomiast problemy, które zostały zdiagnozowane w Śródmieściu i wskazać kierunki, które dadzą szansę, by te problemy rozwiązać – mówi Magdalena Rafalska z Wydziału Rozwoju Miasta Olsztyna, jednostki odpowiedzialnej za powstanie dokumentu.

Najpierw postawmy cele

Celem głównym całego programu jest wzrost atrakcyjności Śródmieścia, które w obecnej chwili przeżywa w Olsztynie stagnację. – Przekształcenia śródmieść wskazywane są jako jeden ze znaczących czynników decydujących o konkurencyjności miast – twierdzą urzędnicy. Do wzrostu atrakcyjności tego obszaru przyczynić się mają działania na kilku polach, które dotyczą komunikacji, przestrzeni publicznych, zieleni, funkcji, zabytków i infrastruktury.

Urzędnicy wyjawili także trzy cele strategiczne, a także trzy cele operacyjne. Wśród tych strategicznych znalazło się stworzenie atrakcyjnych ciągów przestrzeni publicznych, jeszcze efektywniejsze wykorzystanie istniejącej infrastruktury, a także zwiększenie roli zieleni w centrum w myśl hasła – Olsztyn O!Gród z natury. – Cele te pokazują do czego dążymy, co ma charakteryzować przestrzeń Śródmieścia Olsztyna w przyszłości – wyjaśniają urzędnicy.

W celach operacyjnych znalazł się tak ważny zapis, jak uspokojenie ruchu samochodowego w Śródmieściu. – Przestrzeń Śródmieścia jest ograniczona. Nie można w nieskończoność wprowadzać
udogodnień dla samochodów – mówią urzędnicy ratusza. Wśród celów znalazły się zapisy mówiące także o powstaniu kolejnych połączeń z osiedlem Zatorze, które zostało odseparowane od miasta linią kolejową. Dotychczas tylko dwa wiadukty prowadzą do tego wielkiego osiedla. Urzędnicy oceniają, że utworzenie między Zatorzem a Śródmieściem dodatkowych połączeń pieszo-rowerowych wpłynie korzystnie na funkcjonowanie obydwu obszarów. – Wydłużeniu ulegną ciągi przestrzeni publicznych, zwiększy się dostępność Dworca Głównego oraz atrakcyjnych miejsc po obu stronach torów – wyliczają.

Co z tą komunikacją

Zmiany zaproponowane przez urzędników mają wpłynąć na poprawę ruchu pieszego, rowerowego, transportu publicznego i po części ruchu samochodowego, ale tego związanego bardziej z turystami.

Największym problemem Olsztyna jest śródmiejski ruch tranzytowy. Obecnie dwie główne osie komunikacyjne Śródmieścia, jak północno-południowa: ul. 1. Maja – ul. S. Pieniężnego – ul. F. Szrajbera i wschodnio-zachodnia: Al. Marsz. Piłsudskiego – ul. 11 Listopada, przenoszą międzydzielnicowy ruch tranzytowy, dzieląc przestrzeń Śródmieścia na cztery części. Dlatego urzędnicy zaproponowali, żeby z istniejącej infrastruktury drogowej wydzielić wokół Śródmieścia ring, aby tranzyt omijał centrum. W Śródmieściu miałaby zostać ustanowiona strefa miejska z ograniczeniem do 30 km/h, tzw. Tempo 30.

Drogi zostałyby w Śródmieściu zwężone i zyskałyby status dojazdowych, natomiast pieszy oraz rowerzysta zyskaliby status uprzywilejowany. Zniknąłby też nadmiar świateł. Natomiast o bezpieczeństwo pieszych i rowerzystów dbałyby specjalne urządzenia fizycznie ograniczające prędkość samochodów.

Zniknie wiele przeszkód na głównych ciągach pieszych – poza wspomnianą sygnalizacją świetlną, schody, zbędne przewyższenia, wysokie krawężniki, niewłaściwie zaprojektowane rynsztoki. Ucieszą się z tego na pewno osoby starsze, niepełnosprawni i osoby z wózkami dziecięcymi. Do tego ma dojść czytelny system informacji z drogowskazami i tablicami informacyjnymi.

W programie ożywiania Śródmieścia pomyślano także w dużej mierze o rowerzystach. Urzędnicy przewidują tworzenie spójnej, bezpośredniej, atrakcyjnej, bezpiecznej i wygodnej sieci tras rowerowych. Składają się na to drogi dla rowerów, pasy rowerowe, pierwsze w Polsce śluzy oraz przejazdy dla rowerzystów. – Zmiany te będą realną podstawą do wprowadzenia w Olsztynie roweru miejskiego – mówi Mirosław Arczak, oficer rowerowy w Olsztynie.

Wreszcie miasto chce podnieść jakość komunikacji miejskiej. Pasażerowie mają mieć lepszy dostęp do przystanków autobusowo-tramwajowych, dzięki czemu powstanie więcej przejść dla pieszych. Zapewnione ma być wysokiej jakości wyposażenie przystanków autobusowych. Zakłada się również rozwijanie systemu informacji pasażerskiej, zwiększana liczby przystanków autobusowych zgodnie z oczekiwaniem użytkowników.

Zmiany już zachodzą

Obszar, którego dotyczy plan, obejmuje ok. 2 km kw. powierzchni. Warto jednak wspomnieć, że niektóre zmiany są już w trakcie wprowadzania. – Część tych strategicznych kierunków działań, została już rozpoczęta w ramach realizacji systemu zbiorowego transportu publicznego, a także realizacji projektu tramwajowego – informuje Piotr Grzymowicz, prezydent Olsztyna.

Mowa oczywiście o zwężeniu, dzięki tramwajom, alei Piłsudskiego. Dzięki inwestycji tramwajowej powstają też nowe ścieżki rowerowe w ciągu tej alei. Stanowi to właśnie cząstkę wielu zaproponowanych przez urzędników rozwiązań, które mają przyczynić się do wzrostu atrakcyjności Śródmieścia. – To ma być przyjazna i bezpieczna przestrzeń publiczna. Do tego uwolniona od niskiej emisji CO2. To działania, które praktycznie już podjęliśmy, ale to również te, które będą mogły być realizowane – komentuje prezydent.

Projekt uwzględnia oczywiście o wiele więcej sfer, jak chociażby przestrzenie publiczne, gdzie między innymi zakazuje się ich grodzenia. Konkursy architektoniczne na zaprojektowanie ciekawych placów w centrum. Nowe nasadzenia zieleni, ochronę zabytków, optymalne dogęszczanie zabudowy w tkance śródmiejskiej, eliminowanie szpecących miasto reklam. Wszystko to ma ożywić centrum miasta, tak, jak uczyniono to chociażby w Warszawie na Krakowskim Przedmieściu. Ograniczono ruch samochodowy na rzecz ruchu pieszego, rowerowego i transportu publicznego.

Wierzyć teraz trzeba, że plan, który został wreszcie opracowany, nie stanie się jałową zapowiedzią. – Dokument, który jest zamkniętym katalogiem działań, które chcemy w Śródmieściu wprowadzać musi teraz ocenić Rada Miasta. Dopiero po przyjęciu go na sesji rady będzie można mówić o wdrażaniu planu, jako kierunku działań dotyczących śródmieścia Olsztyna – mówi Magdalena Rafalska z Wydziału Rozwoju Miasta Olsztyna.