Oława: najstarszy czynny dworzec w Polsce znów jak nowy

Celem inwestycji było stworzenie funkcjonalnego obiektu odpowiadającego współczesnym standardom obsługi podróżnych przy jednoczesnym zachowaniu jego historycznego charakteru. Dworzec jest objęty ochroną konserwatorską, dlatego prace budowlane przeprowadzone zostały pod nadzorem konserwatora zabytków. Na zewnątrz zachowano detale architektoniczne oraz większość stolarki okiennej i drzwiowej. Wymieniono jedynie tynki, które były elementem wtórnym, powojennym. Na elewacji od strony miasta umieszczone zostały zegar oraz neon „OŁAWA”.

– Kolej w Polsce przeżywa prawdziwy renesans. Nowe i zrewitalizowane dworce, stacje, zmodernizowane tory i coraz więcej połączeń, dzięki którym kolej staje się coraz bardziej dostępna dla pasażerów. Cieszę się, że dzięki zrealizowanej inwestycji Oława zyskała dziś bezpieczny i funkcjonalny dworzec, który łączy ciekawą – sięgającą blisko dwustu lat – historię z nowoczesnymi technologiami – mówi Dariusz Klimczak, minister infrastruktury.
 
We wschodniej części dworca przywrócone zostało historyczne wejście do budynku. W tej części znajduje się przestrzeń obsługi pasażerów, czyli poczekalnia, toalety oraz miejsce, w którym znajdą się automaty z przekąskami i napojami. W poczekalni dworca wyeksponowany został – odkryty podczas prac konserwatorskich – pierwotny strop drewniany ze sztukateriami i polichromiami ściennymi. Zabezpieczono także odsłonięty fragment pierwotnej posadzki w holu dworca. Główny korpus budynku został przeznaczony na potrzeby samorządu Oławy. Znajdą się tu m.in. sala wystawiennicza z małą przestrzenią kawiarnianą oraz pomieszczenia przeznaczone dla Straży Miejskiej.
 
– Modernizacja dworca w Oławie to doskonały przykład tego, jak łączymy dbałość o dziedzictwo z nowoczesnymi standardami obsługi podróżnych. Cieszę się, że najstarszy czynny dworzec na ziemiach polskich oddajemy do użytku po remoncie w czasie obchodów 100-lecia PKP i 200-lecia kolei na świecie. Obiekt w Oławie to następny po Oleśnicy zmodernizowany dworzec w woj. dolnośląskim, który w tym roku udostępniliśmy pasażerom. A kolejne inwestycje są już w toku – rozpoczęły się prace projektowe dotyczące przebudowy dworca w Kudowie-Zdroju, trwają także przygotowania do podpisania umowy z firmą, która przygotuje projekt przebudowy dworca w Lubaniu Śląskim – mówi Paweł Lisiewicz, członek zarządu PKP S.A. ds. rozwoju i inwestycji.

Budynek dworca wraz z otoczeniem został dostosowany do potrzeb osób o ograniczonych możliwościach poruszania się, w tym pasażerów z niepełnosprawnościami. Zlikwidowane zostały bariery architektoniczne oraz wprowadzono usprawnienia, takie jak m.in. ścieżki prowadzące, tabliczki w alfabecie Braille’a oraz toalety przystosowane do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. W celu optymalizacji zużycia wody, energii elektrycznej i cieplnej zamontowany został system BMS (Building Management System) zarządzający wszystkimi instalacjami i urządzeniami na dworcu. Z kolei poprzez montaż nowoczesnych systemów bezpieczeństwa – monitoringu, kontroli dostępu, sygnalizacji włamania i napadu – zwiększy się bezpieczeństwo osób i samego budynku.
 
Zagospodarowane zostało także otoczenie dworca. Powstały m.in. miejsca postojowe dla osób z niepełnosprawnościami oraz miejsca krótkiego postoju (Kiss&Ride), a teren zewnętrzny przy dworcu został uporządkowany. Dzięki działaniom Powiatowego Zarządu Dróg zostały wykonane wyniesienie przystanku autobusowego i korekty układu drogowego w terenie przyległym do dworca. Ponadto Miasto Oława wykonuje parking w sąsiedztwie dworca. Renowację przeszła także przylegająca do dworca zabytkowa wiata peronowa, która oprócz poprawy stanu technicznego odzyskała pierwotny kolor (inwestycja ta została zrealizowana przez spółkę PKP Polskie Linie Kolejowe).

Koszt przebudowy dworca w Oławie wyniósł 18,1 mln zł brutto, inwestycja została dofinansowana z budżetu państwa. Inwestorem są Polskie Koleje Państwowe S.A., a za projekt przebudowy i prace budowlane odpowiadała firma Global Budownictwo Sp. z o.o. z Częstochowy.

Warto przypomnieć, że kamień węgielny pod budynek dworca kolejowego w Oławie położono 6 czerwca 1841 r., a gotowy obiekt oddano do użytku 21 maja 1842 r. Najstarszy budynek dworca został zbudowany w panującym wówczas w budownictwie kolejowym na jego wczesnym etapie rozwoju stylu neorenesansowym. Najprawdopodobniej jeszcze w końcu lat 50. XIX w., w związku z wprowadzeniem na Kolei Górnośląskiej IV klasy i gwałtownym wzrostem liczby pasażerów, do północno-zachodniego szczytu budynku dobudowano trójosiowy pawilon drugiej poczekalni. W 1884 roku do nowej części dworca dobudowano krótką wiatę peronową na żeliwnych kolumnach i o stalowej, nitowanej konstrukcji kratowej wspierającej drewniany dach. Prawdopodobnie na przełomie wieków wiatę tę przedłużono na długość całego dworca.
 
Stacja kolejowa Oława znajduje się przy linii kolejowej Wrocław – Opole i obsługuje pasażerów pociągów dalekobieżnych PKP Intercity poruszających się m.in. na trasach z Wrocławia, Przemyśla czy Zakopanego do Warszawy, Ustki, Lublina czy Kołobrzegu, a także pociągów regionalnych POLREGIO i Kolei Dolnośląskich do Brzegu, Wrocławia, Raciborza, Gliwic i Kędzierzyna-Koźla.