Od 26 lutego 2026 r. obowiązują zmienione przepisy dotyczące świadectwa maszynisty. Jedną z istotniejszych zmian jest wprowadzenie sprawdzianów wiedzy i umiejętności obejmujących zagadnienia związane z techniką i organizacją ruchu, w tym radiołącznością pociągową, wykonywaniem manewrów, sygnalizacją kolejową, hamulcem kolejowym oraz znajomością budowy i obsługi pojazdów kolejowych. Sprawdzian należy przeprowadzać co trzy lata, a także po przerwie w prowadzeniu pojazdu kolejowego przekraczającej rok. Przepisy wymagają przy tym uwzględnienia typów pojazdów, do których prowadzenia maszynista jest uprawniony, oraz instrukcji właściwych zarządców infrastruktury. Dla przewoźnika oznacza to konieczność nie tylko przeprowadzenia sprawdzianu, ale przede wszystkim bieżącego kontrolowania, kogo, kiedy i w jakim zakresie należy nim objąć.
Im większa organizacja, tym bardziej skomplikowane staje się zarządzanie takimi wymaganiami. Poszczególni maszyniści mogą posiadać różne uprawnienia, prowadzić różne typy pojazdów i wykonywać pracę na infrastrukturze różnych zarządców. Do tego dochodzą indywidualne terminy poprzednich sprawdzianów oraz przerwy w prowadzeniu pojazdów. W efekcie samo zapisanie daty kolejnego sprawdzianu w kalendarzu czy arkuszu nie daje pełnego obrazu sytuacji. Potrzebne jest powiązanie informacji o pracowniku, jego uprawnieniach, pojazdach i zakresie wymaganej wiedzy. Właśnie takie podejście ogranicza ryzyko, że formalnie ważne uprawnienie nie będzie szło w parze z aktualną wiedzą wymaganą do wykonywania pracy.
Technologia zmienia się szybciej niż trzyletni cykl
Trzy lata określone w przepisach wyznaczają obowiązkowy cykl sprawdzianów, jednak w codziennym zarządzaniu bezpieczeństwem nie zawsze warto traktować tę datę jako jedyny moment weryfikacji kompetencji. Urządzenia, rozwiązania techniczne, procedury czy wyposażenie wykorzystywane przez przedsiębiorstwa kolejowe zmieniają się dziś coraz szybciej. Firma może więc zgodnie ze swoimi regulacjami i potrzebami organizacyjnymi planować dodatkowe, częstsze weryfikacje wiedzy, szczególnie tam, gdzie nastąpiła istotna zmiana technologiczna. Pozwala to reagować na rzeczywistą sytuację w przedsiębiorstwie, zamiast czekać wyłącznie na upływ kolejnego formalnego terminu. Istotne staje się wtedy nie tylko pytanie „kiedy kończy się ważność sprawdzianu?”, ale również „co zmieniło się od czasu jego przeprowadzenia i których pracowników ta zmiana dotyczy?”.
Od pilnowania terminów do aktywnego zarządzania kompetencjami
Takie podejście wspiera system RCMS produkcji Petrosoft.pl, w którym można rejestrować wykonane sprawdziany wiedzy i umiejętności, określać ich terminy ważności oraz otrzymywać informacje o konieczności przeprowadzenia kolejnej weryfikacji. Cykl może być dostosowany również do wewnętrznych zasad przedsiębiorstwa, np. poprzez zaplanowanie kontroli częściej niż raz na trzy lata. Jeżeli przewoźnik wykorzystuje także moduły związane z zarządzaniem infrastrukturą i rejestruje w nich zmiany stosowanych urządzeń lub rozwiązań technicznych, informacje te mogą zostać powiązane z uprawnieniami pracowników i wykorzystane do wskazania osób, których wiedzę lub przygotowanie należy ponownie zweryfikować. Dzięki temu zarządzanie sprawdzianami przestaje sprowadzać się do pilnowania dat – staje się elementem bieżącego zarządzania kompetencjami i bezpieczeństwem pracy.
Podanie adresu e-mail oraz wciśnięcie ‘OK’ jest równoznaczne z wyrażeniem
zgody na:
przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w
Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa na podany adres e-mail newsletterów
zawierających informacje branżowe, marketingowe oraz handlowe.
przesyłanie przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z siedzibą w
Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa (dalej: TOR), na podany adres e-mail informacji
handlowych pochodzących od innych niż TOR podmiotów.
Podanie adresu email oraz wyrażenie zgody jest całkowicie dobrowolne. Podającemu przysługuje prawo do wglądu
w swoje dane osobowe przetwarzane przez Zespół Doradców Gospodarczych TOR sp. z o. o. z
siedzibą w Warszawie, adres: Sielecka 35, 00-738 Warszawa oraz ich poprawiania.