W Ministerstwie Infrastruktury odbyła się konferencja prasowa na temat stanu wykorzystania funduszy unijnych w obszarze infrastruktury. Obecni byli na niej podsekretarz ds. kolejnictwa Grzegorz Mędza oraz dyrektor Departamentu Finansowania Infrastruktury i Funduszy Unijnych.
Przypomnijmy, że podstawowymi źródłami dofinansowania inwestycji infrastrukturalnych w latach 2004-2006 są: Fundusz Spójności oraz środki przyznane na realizację Sektorowego Programu Operacyjnego - Transport. W ramach Funduszu Spójności, realizowane są także projekty zapoczątkowane w ramach ISPA czyli Przedakcesyjnego Instrumentu Polityk Strukturalnych, przeznaczonego dla krajów kandydujących do członkostwa.
Fundusz Spójności ustanowiony został na mocy postanowień traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską rozporządzeniem Rady WE z roku 1994. Jego celem było finansowanie projektów z dziedziny ochrony środowiska i infrastruktury transportowej w krajach, których PKB na głowę mieszkańca nie przekracza 90% średniej UE, tak aby ułatwić tym państwom osiągnięcie odpowiednich standardów. Obecnie ze wsparcia korzystają Irlandia, Grecja, Portugalia, Hiszpania oraz wszyscy nowoprzyjęci członkowie Unii.
Finansowanie przedsięwzięć z FS opiera się na zasadzie współfinansowania, lecz wsparcie unijne może sięgać nawet 85% niezbędnych wydatków publicznych. Ze względu na to, że inwestycje powinny przynieść istotną poprawę stanu infrastruktury czy ochrony środowiska, minimalna wartość projektu to 10 mln euro.
W latach 2004-2006 na dofinansowanie polskich projektów transportowych w ramach FS Unia przeznaczyła 2089,3 mln euro. W kwocie tej zwarte jest 531,6 mln euro przyznanych przed akcesją w ramach ISPA. 43% całej sumy przeznaczone jest na projekty kolejowe, wśród nich modernizację linii kolejowych E30, E20 oraz E65.
Unia Europejska zaakceptowała 23 projekty drogowe i kolejowe, a 11 kolejnych zostało zgłoszonych w tym roku. Ich łączna wartość to 4786 mln euro, a wioski o dofinansowanie w latach 2004-2006 opiewają na 2,898 mln euro, zatem obłożenie przekracza dość znacznie możliwości Funduszu.
W ramach SPOT do wykorzystania z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego jest 1163,4 mln euro, z czego 282,6 mln przeznaczone jest na modernizację linii kolejowych w relacjach między aglomeracjami miejskimi i w aglomeracjach. Jak powiedział Grzegorz Mędza, w ramach tego programu wnioski o dofinansowanie zapewniają alokację nieco poniżej 80% przyznanych nam funduszy.
Dodał on, iż wbrew obawom, środki własne na pewno się znajdą, gdyż rząd przeznaczył na nie 3 mld zł specjalnej rezerwy budżetowej. Z tego względu, na lodzie nie zostanie PKP PLK, któremu w projekcie budżetu przyznano zaledwie 50 mln zł.