Helsinki: Nowa linia lekkiej kolei. Będą następne

Wąskotorowa (1000 mm) linia łączy dzielnicę Keilaniemi w Espoo z Itäkeskus w Helsinkach. W statystykach jest ona zaliczana do systemu komunikacji tramwajowej jako linia tramwaju podmiejskiego, której nadano numer 15. Władze miasta podkreślają, że uruchomienie przewozów oznacza wydłużenie miejskiej sieci tramwajowej o 50% (dotychczasowa długość wszystkich odcinków to ok. 50 km).

11 mostów – i rok… przyspieszenia

Na trasie o długości 25 km i 34 przystankach wybudowano aż 11 nowych mostów. Istniejące wcześniej przeprawy, z których korzystają pojazdy lekkiej kolei, poddano wzmocnieniu, a trzy – także poszerzeniu. Na odcinku 300 m w helsińskie dzielnicy Patterinmäki linia przebiega w tunelu. W miejscach skrzyżowań z liniami kolejowymi, autobusowymi oraz metrem urządzono multimodalne węzły przesiadkowe. Dla potrzeb nowej linii wybudowano także zaplecze techniczne – zajezdnię Roihupelto. Odnowiono ponadto przebiegającą w pobliżu infrastrukturę pieszą i rowerową, urządzając nowe parkingi rowerowe.

Pojazdy lekkiej kolei zastąpiły kursującą dotychczas na trasie Helsinki – Espoo linię autobusową 550. Była to najbardziej oblegana linia w aglomeracji (mimo że między obydwoma ośrodkami jeżdżą już pociągi metra): dzienne przewozy sięgały 40 tysięcy ludzi. Autobusy nie byłyby w stanie sprostać przewidywanemu na najbliższe lata wzrostowi potoków pasażerskich między tymi miastami (do 91 tysięcy w roku 2030 i do 125 tysięcy w 2050). Prognozy te były jednym z najważniejszych argumentów za budową. Możliwości nowej infrastruktury pod względem liczby podróżnych szacuje się na trzykrotnie większe. Na razie wagony kursują zarówno w dni powszednie, jak i w weekendy co 12 minut. Latem przyszłego roku częstotliwość ma zostać zwiększone do 8 minut w godzinach szczytu i 10 poza nim.

Inwestycja rozpoczęła się w roku 2019. Choć zakończenie budowy planowano latem 2024 r., infrastruktura była gotowa już w sierpniu roku bieżącego. Samorząd Helsinek tłumaczy ten sukces bardzo dobrą współpracą między zamawiającym a projektantami oraz wykonawcą. Zastosowano specyficzny model organizacyjny, w którym wszystkie trzy strony procesu inwestycyjnego są członkami jednej, wspólnej organizacji.

Kolej przyjazna środowisku – i inwestycjom

– Około 20% emisji gazów cieplarnianych w Helsinkach pochodzi z transportu. Inwestowanie w transport bezemisyjny jest niezwykle ważne dla osiągnięcia naszych ambitnych celów klimatycznych – deklaruje zastępca mera fińskiej stolicy Anni Sinnemäki. Wspomniane zamierzenia to osiągnięcie neutralności klimatycznej miejskiej mobilności do roku 2030. Jak informują władze miasta, prąd w sieci trakcyjnej lekkiej kolei pochodzi w całości z „zielonych” źródeł – z elektrowni wiatrowych oraz wodnych. By poprawić efektywność taboru (dostarczonych przez Skodę 29 dwukierunkowych wagonów Artic X54), wyposażono go w układ rekuperacji energii powstającej podczas hamowania. Jest ona wykorzystywana – zależnie od pory roku – do zasilania klimatyzacji lub ogrzewania.

Budowa nowej linii przyniosła też wzrost zainteresowania położonymi przy niej nieruchomościami. – Liczne budynki powstające przy trasie to dowód tego, że bliskość komunikacji szynowej przyciąga mieszkańców oraz inwestorów – komentuje dyrektor Wydziału Środowiska Miejskiego helsińskiego urzędu miasta Ville Lehmuskoski. Projektując lekką kolej, zatroszczono się też o plany zagospodarowania przestrzennego jej okolicy: by uniknąć chaosu urbanistycznego, podział na funkcję mieszkalną, usługową i przemysłową określono zawczasu.

Niebawem sieć tramwajowa stolicy Finlandii wzbogaci się o kolejne nowe odcinki. Również w standardzie lekkiej kolei od dwóch lat powstaje 10-kilometrowa trasa łącząca centrum aglomeracji z wyspą Laajasalo. Jej elementem będzie most Kruunuvuorensilta, którego długość – 1,2 km – będzie największa ze wszystkich przepraw w kraju (stąd nazwa inwestycji – „Mosty Królewskie”). Uruchomienie przewidziano na rok 2026. Trwa też budowa 4,5-kilometrowej linii tramwajowej Pasila – Kalasatama, której otwarcie ma nastąpić w przyszłym roku.