Gazela w Gdyni wciąż bez finału

Program GAZELA polega na wzajemnej odsprzedaży limitów emisji gazów cieplarnianych przez poszczególne państwa. Pozyskane środki mogą być przeznaczone tylko na zakup autobusów hybrydowych zasilanych gazem ziemnym CNG i idące za tym dalsze ograniczenie emisji spalin. W rankingu konkursowym uwzględnia się tzw. efekt ekologiczny, czyli wielkość ograniczonej emisji.

W edycji z roku 2014 największy beneficjent (Częstochowa) wykazał ów efekt, deklarując wycofanie z eksploatacji 48 starych autobusów zasilanych olejem napędowym w zamian za 40 nowych pojazdów hybrydowych gazowo-elektrycznych zasilanych CNG. Drugim beneficjentem została Gdynia, która zadeklarowała zakup 10 nowych autobusów tego samego systemu. Częstochowa realizuje procedurę przetargową, którą sfinalizuje przy współpracy z firmą Leader Trading sp. z o.o. – producentem autobusów marki Solbus. Kupi 25 autobusów pojedynczych i 15 przegubowych.

Środki są, chętnych brak

Gdynia boryka się z wciąż nierozstrzygniętym przetargiem na dostawę pojazdów. Jak tłumaczył trójmiejskiemu wydaniu Gazety Wyborczej prezes Solbusa Michał Śliżak, gdyński PKM postawił zbyt wygórowane wymagania, m.in. przedłożenia sprawozdania z testu drogowego pojazdów w warunkach eksploatacji na ulicach miast, co w przypadku nieistniejącego jeszcze produktu jest niemożliwe. Ponadto inny z producentów – Solaris Bus & Coach – uznał, że gdyński przetarg nie zapewniłby wystarczającej ilości czasu dla zbudowania pierwszego pojazdu i przeprowadzenia procedury homologacyjnej. W efekcie do postępowania nie zgłosił się żaden producent.

Nadmiar ostrożności

PKM Gdynia wykazuje się bardzo dużą ostrożnością przy zakupie taboru. Obecnie przewoźnik dysponuje pojazdami zasilanymi CNG, ale o tradycyjnym napędzie. Autobusy, które można zakupić z funduszy GAZELI, to hybrydy CNG-elektryczne, co jest technologią nową. Dotychczas takie autobusy wyprodukował tylko hiszpański Castrousa wespół z indyjskim TATA.

Rzecznik ZKM, Michał Gromadzki stwierdził w wypowiedzi dla Wyborczej, że: – (...) to raczkująca technologia i jej wprowadzenie wiązałoby się ze sporym ryzykiem – ocenił. To stąd wymogi dotyczące przedłożenia szczegółowych dokumentów. Gromadzki stwierdził też, że przy technologii zasilania olej napędowy – elektryczny ryzyko byłoby mniejsze, a konkurencja większa, bo to technologia już rozpowszechniona.

Czy można zmienić technologię?

Z wypowiedzi innych urzędników wynika, że w gdyńskim ratuszu kiełkował pomysł, żeby zamiast gazowych hybryd, kupić, wciąż w ramach programu, autobusy z innym napędem. Zapytaliśmy w Ministerstwie Środowiska, czy można zmienić technologię zasilania z gazu ziemnego na olej napędowy lub cokolwiek innego, czyli po prostu – czy możliwa jest zmiana reguł w trakcie gry.

– Dokonanie zamiany rodzaju autobusów na pojazdy hybrydowe zasilane olejem napędowym nie jest możliwe. Program priorytetowy GAZELA w ust. 7.5, pkt 1.a. jednoznacznie wskazuje na jeden rodzaj taboru możliwy do sfinansowania z dotacji, tj. na nowe autobusy hybrydowe zasilane gazem CNG. Dopuszczenie innego rodzaju autobusów wymagałoby zmiany programu priorytetowego GAZELA, a następnie unieważnienia konkursu i jego powtórzenie, z uwagi na obowiązek równego traktowania wszystkich wnioskodawców – powiedziała portalowi Transport–Publiczny.pl Monika Kondraszuk z Biura Ministra Ministerstwa Środowiska.

Z powyższej wypowiedzi wynika, że niezależnie od ustaleń z Rządem Hiszpanii (to właśnie Hiszpanom sprzedaliśmy nadprogramowe limity emisji i to oni sfinansują zakup autobusów), nie będzie możliwa zamiana samego gazu lub całej technologii napędu na inny.

Co dalej?

– Ujawnienie planów działania PKM Gdynia mogłoby osłabić pozycję negocjacyjną spółki, dlatego proponuję poczekać do wypracowania określonego rozwiązania – twierdzi Gromadzki.

Wyżej jednak wykazaliśmy, że w zasadzie nie ma czego negocjować. Potwierdza to rzecznik prasowa gdyńskiego Urzędu Miasta, Joanna Grajter. – Ustalenia z Ministerstwem Środowiska i Narodowym Funduszem Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wskazują, że nie ma na tym etapie realizacji programu możliwości zmiany rodzaju napędu – poinformowała i dodała: – Podtrzymujemy naszą wolę zakupu hybryd zasilanych CNG – oznajmiła.

Ministerstwo Środowiska zwróciło się do Rządu Hiszpanii w sprawie przedłużenia czasu realizacji programu GAZELA. Gdynia chce mieć czas na wydanie pieniędzy do III kwartału 2016 r. Termin rozliczenia dotacji przewidziany w regulaminie programu upływa 31 grudnia tego roku.

Zwróciliśmy się do gdyńskiego PKM z prośbą o komentarz do sytuacji. Do czasu zakończenia prac nad niniejszym tekstem nie otrzymaliśmy odpowiedzi.

dominik.wojcik@transport-publiczny.pl