Francja: Opuszczona stacja metra ma szansę na drugie życie

Historia nigdy nieotwartej stacji w Noisy-le-Grand ma związek z rozbudową osiedla mieszkaniowego w tej części przedmieść Paryża. W latach 80. powstają tu nowe kompleksy mieszkalne o nietypowej budowie, między innymi nawiązujące do architektury antycznej Przestrzenie Abraxasa czy Arena Picassa, otoczona blokami mieszkalnymi w formie koła. Przy stacji kolei podmiejskiej wybudowano też bloki mieszkalne w kształcie piramid. Osiedla przetrwały, choć czas pokazał, że nie charakteryzują się one dużą funkcjonalnością.

Ambicją było stworzenie nowoczesnego, futurystycznego i wspólnotowego miejsca do życia. Za wspomnianymi Przestrzeniami Abraxasa rozpoczęto prace nad kolejnym osiedlem. Miało być ono nieco oddalone od miejscowej stacji kolejki RER. Jeszcze zanim powstały pierwsze budynki, podjęto decyzję o budowie około 500-metrowej linii minimetra, która będzie dowozić mieszkańców osiedla do rzeczonej stacji. Wykorzystany miał być (dziś już raczej zanikający) francuski system SK, czyli małe wagoniki poruszające się przy pomocy liny napędowej. Prace rozpoczęły się w 1991 r.

Lata 90. to jednak we Francji również okres kryzysu nieruchomościowego. W trakcie prac nad podziemną kolejką SK w Noisy-le-Grand okazuje się, że osiedle, którego mieszkańcom miała ona służyć, jednak nie powstanie. Mimo to, prace w podziemiach nie ustają. Realizacja kończy się w 1993 r., stacja jest zaplombowana, a wagoniki odstawione na bok. Jeszcze przez jakiś czas będą uruchamiane co miesiąc, aby system pozostawał sprawny, ale jest to praca bezcelowa – kolejki nie ma dla kogo otwierać. Ostatecznie w 1999 r. stacja całkowicie zamiera.

Obecnie stacja jest w całkowitej ruinie. Wnętrze jest pełne wyniszczonych skrzynek elektronicznych, gruzu, a większość powierzchni, łącznie z nigdy niezapełnionymi wagonami, jest pokryta graffiti. Nie wszyscy widzą w tym jednak scenerię post-apokaliptycznego filmu. Brigitte Marsigny pełniąca funkcję burmistrz Noisy-le-Grand od 2015 r. dostrzegła w pomalowanych wagonach potencjał artystyczny. Jak powiedziała niedawno w materiale dla francuskiej telewizji France 3, po odkryciu obecnego stanu stacji i zmian, jakich dokonali na niszczejącej przestrzeni uliczni artyści, burmistrz doszła do wniosku, że należy tę przestrzeń odzyskać.

Raz jeszcze więc podziemia Noisy-le-Grand mają stać się miejscem służącym mieszkańcom, tym razem jednak jako przestrzeń rozrywki. Jak podaje France 3, celem ratusza jest stworzenie nowej, hybrydowej przestrzeni, na której znajdą się bary, restauracje, ścianka wspinaczkowa i scena koncertowa, z zachowaniem elementów poprzedniej infrastruktury transportowej.

Centrum handlowe miałoby powstać do 2023 r. Jak jednak zaznacza Laurent Foret, szef stowarzyszenia ds. rozwoju miasta Noisy-le-Grand, realizacja tej inwestycji rodzi sporo przeszkód technicznych. Chodzi też o względy bezpieczeństwa w tej niesprawdzanej od wielu lat podziemnej stacji, a także o umiejętne wykorzystanie przestrzeni zaprojektowanej pierwotnie jako stacja transportu szynowego, a nie jako centrum rozrywki.