Partnerzy serwisu:

Polski akcelerator na polskiej granicy UE

inf. pras. 07.05.2020 128

arrow
arrow
Polski akcelerator na polskiej granicy UE
Fot. NCBJ
Polski akcelerator na polskiej granicy UE
Polski akcelerator na polskiej granicy UE
Na kolejowym przejściu granicznym Kuźnica Białostocka – Grodno działa z pełną funkcjonalnością urządzenie rentgenowskie do prześwietlania wagonów kolejowych. Zostało ono zbudowane z wykorzystaniem rozwiązań wypracowanych w Narodowym Centrum Badań Jądrowych. Sercem systemu o nazwie Canis jest akcelerator elektronów o przełączanej energii 6 i 9 MeV wyprodukowany przez Zakład Aparatury Jądrowej NCBJ. W jego konstrukcji wykorzystano oryginalne rozwiązania opatentowane przez naukowców ze Świerka.
Canis służy do w pełni zautomatyzowanego skanowania pociągów przejeżdżających przez zewnętrzną granicę Unii Europejskiej. Dzięki technologii naprzemiennego emitowania promieniowania rentgenowskiego niskiej i wysokiej energii, skaner ma zdolność rozróżniania materiałów o różnej liczbie atomowej umożliwiając identyfikację materiałów organicznych i nieorganicznych. Pozwoli to celnikom na szybkie wykrywanie nielegalnych towarów, materiałów wybuchowych, narkotyków, broni palnej itp. Będzie też możliwe wykrywanie skrytek i dodatkowych elementów konstrukcyjnych wszystkich typów i rodzajów wagonów towarowych i kontenerów.

Promieniowanie rentgenowskie jest wytwarzane w momencie, gdy rozpędzone elektrony uderzają w ustawioną na ich drodze przeszkodę – na przykład płytkę wolframową – i w niej wyhamowują, oddając swoją energię w postaci promieniowania elektromagnetycznego. „Kwanty promieniowania rentgenowskiego wykorzystywane przez nasz system niosą energie kilkadziesiąt razy większe niż energie kwantów promieniowania rentgenowskiego wykorzystywane w typowych aparatach do prześwietleń medycznych” – wyjaśnia profesor Sławomir Wronka, współtwórca systemu Canis. „Promieniowanie to jest znacznie bardziej przenikliwe, dzięki czemu można prześwietlić konstrukcje wagonów i umieszczone w nich towary.”

W systemach radiograficznych i kontroli CARGO, do rozpędzania elektronów używa się akceleratorów. „Struktury przyspieszające takich akceleratorów mają zwykle ok. 1 metra długości i przyspieszają elektrony do energii od kilku do kilkunastu megaelektronowoltów” – wyjaśnia Edyta Dymowska, dyrektor Zakładu Aparatury Jądrowej HITEC w NCBJ (ZdAJ). „Ich produkcja to skomplikowany proces wymagający precyzji i dokładności do setnych części milimetra przy obróbce detali wnęk rezonansowych, a następnie przy ich łączeniu w procesie lutowania. Z tego powodu na świecie jest tylko kilku producentów tego typu urządzeń, a my jesteśmy jednym z nich.”

Identyfikacja przewożonych materiałów odbywa się w systemie Canis na podobnej zasadzie jak w lotniskowych skanerach bagażu. Wykorzystuje się wiązki skanujące o dwóch różnych energiach, które w różny sposób są rozpraszane lub pochłaniane przez prześwietlane materiały o różnych gęstościach. „W systemach akceleratorowych dużą trudność stanowi uzyskanie wiązek o dwóch różnych energiach prześwietlających ten sam obszar niemal w tym samym czasie” – mówi profesor Wronka. „Canis wykorzystuje opatentowane przez NCBJ rozwiązanie konstrukcyjne, które pozwala na zmianę energii skanującej wiązki z częstotliwością wielokrotnie w ciągu sekundy. Pozwala to na płynny przejazd wagonów przez obszar skanowania zgodnie z wymaganiami stawianymi przez celników.”

Canis, powstaje w efekcie współpracy naukowców i konstruktorów z NCBJ ze spółkami PID Polska i MultiControl. Spółka MultiControl była dostawcą systemu zainstalowanego w Kuźnicy Białostockiej na zamówienie wojewody podlaskiego. „Urządzenie z sukcesem konkuruje z podobnymi urządzeniami nielicznych innych producentów na świecie” – przekonuje Barbara Ostrowska, przedstawiciel spółki MultiControl. „Polski system jest niezwykle bezpieczny. Został wyposażony w podzespoły wraz z dedykowanym oprogramowaniem, pozwalające na w pełni automatyczną selekcję wagonów nadających się do skanowania. Aparatura została tak skonfigurowana, aby skanowanie wagonów pasażerskich oraz lokomotyw było całkowicie niemożliwe.” Urządzenie nie stwarza żadnego zagrożenia dla otoczenia i dla osób obsługujących. Spełnia ono wszystkie wymagania z zakresu ochrony radiologicznej obowiązujące w Polsce i w Europie. Osiąga przy tym parametry pracy spełniające najwyższe wymagania w zakresie maksymalnej głębokości penetracji, szczegółowości i jakości obrazu. Dzięki niemu inspektorzy będą w stanie zidentyfikować fragmenty ładunku i konstrukcji wagonów o wielkości zaledwie kilku milimetrów.

Urządzenia przeznaczone do ochrony granic, kontroli ładunków i bezpieczeństwa to jedna ze specjalności naukowców ze Świerka. W instytucie zbudowano m.in. system Sowa, który pozwala na szybkie skanowanie samochodów osobowych z dokładnością do ułamka milimetra praktycznie w dowolnym miejscu sieci drogowej, a także przy wjazdach na obszary o podwyższonym reżimie bezpieczeństwa. Naukowcy z NCBJ brali też udział w europejskim projekcie C-BORD opracowania kompleksowych metod szybkiej, nieinwazyjnej inspekcji kontenerów w portach i na lądowych przejściach granicznych. Zakład Aparatury Jądrowej NCBJ jest także producentem akceleratorów radiograficznych i podzespołów do wielkich akceleratorów badawczych, a w Świerku powstaje obecnie centrum badawcze, mające rozwijać metody radiografii przemysłowej i innych nieinwazyjnych metod analizy obiektów, konstrukcji i ładunków.
PARTNERZY DZIAŁU




Podziel się ze znajomymi:
Komentarze:
Zobacz też
Najnowsze wiadomości
Polecane wiadomości
Praca
Komentarze
Fotorelacje
Bądź na bieżąco:
© 2016 ZDG TOR Sp. z o.o. | Powered by PresstoCMSKontakt
Pełna wersja strony