5 stycznia 2011 r. zostały dostarczone do spółek PKP PLK SA dla PKP Intercity SA oraz Przewozów Regionalnych Sp. z o.o decyzje administracyjne Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego o udostępnianiu infrastruktury kolejowej.

Decyzje administracyjne określające zasady i warunki dostępu do infrastruktury kolejowej to pierwsze tego typu działania w historii UTK i polskiego rynku kolejowego. Prezes UTK skorzystał w tym wypadku z nowych uprawnień wynikających z nowelizacji ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, wskazanych w art. 29 ust 1e, ust 1f oraz ust.1i ustawy. Dają one prawo do wszczęcia postępowania administracyjnego, jeśli nie może dojść do porozumienia między przewoźnikiem a zarządcą infrastruktury.

Wszczęcie postępowań administracyjnych przez Prezesa UTK w zakresie wydania decyzji zastępujących umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej miało na celu rozstrzygnięcie kwestii spornych zgłaszanych przez przewoźników kolejowych oraz przyspieszenie zawarcia umów dotyczących rozkładu jazdy na rok 2011/2012, który wszedł w życie 11 grudnia 2011 r. Działając na podstawie w art. 29 ust. 1e - 1g ustawy o transporcie kolejowym Prezes UTK wydał postanowienia, w których wyznaczył na dzień 9 grudnia 2011 r. termin zakończenia negocjacji dotyczących zawarcia umowy o udostępnienie infrastruktury kolejowej między przewoźnikami a PKP PLK SA oraz prowadzenie tych negocjacji przed Prezesem UTK. Wielogodzinne negocjacje przewoźników z zarządcą nie przyniosły rezultatów, w związku z powyższym Prezes UTK wydał decyzje administracyjne, zastępujące umowy o świadczeniu usług publicznych.

Ponadto, dzięki działaniom UTK przyspieszono sfinalizowanie umów o udostępnienie infrastruktury kolejowej pomiędzy PKP PLK SA a przewoźnikami pasażerskimi: Koleje Dolnośląskich, Koleje Śląskie, Koleje Wielkopolskie, PKP Szybka Kolej Miejska w Trójmieście, Szybka Kolej Miejska w Warszawie oraz wszystkimi przewoźnikami towarowymi.

W dniu 14 grudnia br. Zarządca - PKP PLK SA poinformował Prezesa UTK o zawarciu 56 umów o udostępnienie infrastruktury kolejowej na rozkład jazdy 2011/2012.

Obecnie, bez umów z zarządcą o korzystanie z infrastruktury kolejowej pozostają „Koleje Mazowieckie – KM” i Arriva RP. W tych przypadkach toczą się postępowania administracyjne, których rozstrzygnięcia nastąpią w styczniu 2012 r.