Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa polegającego na naruszeniu postanowień ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym, oraz przestępstwa określonego w art. 296 Kodeksu karnego Leszek Miętek, przewodniczący branży „Transport” Ogólnopolskiego Porozumienia Związków Zawodowych oraz przewodniczący Konfederacji Kolejowych Związków Zawodowych przesłał do prokuratora generalnego Andrzeja Seremeta w dniu 4 sierpnia.

Jak czytamy w uzasadnieniu pisma, zdaniem OPZZ „tworzenie przez Samorządy Województw Śląskiego, Dolnośląskiego oraz Wielkopolskiego spółek kolejowych bez należytego przygotowania tych projektów zarówno pod wzglądem prawnym jak i organizacyjnym oraz finansowym nie tylko sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody majątkowej, ale również taką szkodę już wyrządza. W odniesieniu do przedmiotowej formy przestępstwa można posługiwać się pojęciem „karalnej niegospodarności", która polega na zarzucanym naruszeniu obowiązku ostrożności w prowadzeniu cudzych spraw majątkowych lub działalności gospodarczej na cudzą rzecz.”

W piśmie zostało podkreślone, że do zadań samorządu województwa należy wykonywanie pracy z zakresu organizowania transportu publicznego, regulowane ustawa, z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2011 r. Nr 5 poz. 13). Samorząd województwa w ramach organizowania transportu zbiorowego zleca świadczenie usług przewoźnikom. Brak jest więc podstaw prawnych do tworzenia w ramach gospodarki komunalnej operatorów publicznego transportu zbiorowego, a utworzone spółki w sposób rażący i niedopuszczalny zostały powołane łamiąc obowiązujące prawo.

„Dlatego samorząd województwa w sposób nieprawny wydatkuje środki finansowe pochodzące z budżetu państwa na tworzenie własnych operatorów. Tworzenie spółek wojewódzkich nie tylko, że bezprawne, to też prowadzone jest bez fachowego przygotowania pod względem organizacyjnym i finansowym spowoduje wzrost kosztów utrzymania a w perspektywie możliwość ogłoszenia upadłości. Taka sytuacja powoduje wielkie zagrożenie dla ciągłości funkcjonowania przewozów odbijającą się negatywnie na zabezpieczeniu potrzeb transportowych ludności.” – czytamy w uzasadnieniu do zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa.

Zdaniem OPZZ tworzone spółki będą deficytowe, a ciągłe ich dotowanie okaże się niezbędne i nigdy nie osiągną samodzielności finansowej. Związek argumentuje, że stworzenie wielu spółek przez samorządy wojewódzkie generuje większe koszty poprzez utratę chociażby korzyści skali. Szczególnie ten problem uwidacznia się w kwestii kosztów utrzymania, eksploatacji i zakupów taboru.

Jak zauważa OPZZ, w tym obszarze Urzędy Marszałkowskie działają sprzecznie z porozumieniem z 09.12.2008 r. zawartym pomiędzy ministrem infrastruktury Cezarym Grabarczykiem, a marszałkami województw dotyczącym środków budżetowych przekazywanych na inwestycje taborowe dla spółki Przewozy Regionalne, a nie na zakupy taboru dokonywane przez marszałków z przeznaczeniem dla własnych spółek.

Według OPZZ ważnym elementem zwiększającym koszty funkcjonowania przewozów w regionie w sytuacji tworzenia oddzielnych spółek przewozowych jest także fakt powoływania dla każdej z nich oddzielnych zarządów, rad nadzorczych, pracowników administracyjnych w poszczególnych działach spółek oraz niezbędne komórki utrzymania, co w sposób radykalny zwiększy koszty.

Do zawiadomienia załączone zostały przykłady niegospodarności w zarządzaniu finansami wybranych Urzędów Marszałkowskich i działań na szkodę spółki Przewozy Regionalne, której są współwłaścicielami.