Ustawa ma na celu transpozycję do prawa polskiego Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/57/WE z dnia 17 czerwca 2008 r. w sprawie interoperacyjności systemu kolei we Wspólnocie oraz Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/110/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. zmieniającej dyrektywę 2004/49/WE w sprawie bezpieczeństwa kolei wspólnotowych.

Projektowane zmiany do ustawy o transporcie kolejowym będą się wiązać z koniecznością uzyskiwania zezwoleń na dopuszczenie do eksploatacji podsystemów strukturalnych, przeprowadzaniem ocen zgodności produktów kolejowych, w tym składników interoperacyjności, w innym trybie niż dotychczas obowiązujący, oraz z koniecznością wskazywania podmiotów odpowiedzialnych za utrzymanie (ECM) dla każdego rejestrowanego pojazdu kolejowego.

Ponadto w odniesieniu do pojazdów kolejowych, w szczególności przeznaczonych do ruchu transgranicznego, stosowane będą zasady wzajemnego uznawania (tzw. krossakceptacji), którego podstawą stanie się dokument referencyjny (patrz nowy załącznik do dyrektywy 2008/57/WE wprowadzony dyrektywą zmieniającą 2009/131/WE.

Z uwagi na fakt, iż projektowane zmiany mają głęboki wpływ na sposób działania oraz wymagania stawiane podmiotom działającym na rynku kolejowym Urząd Transportu Kolejowego wskazuje na potrzebę podjęcia, przez wszystkich uczestników rynku kolejowego, działań w celu przygotowania się do spełniania wymagań dot. interoperacyjności i bezpieczeństwa systemu kolei z uwzględnieniem nowych zasad.
Działania przygotowawcze powinny zmierzać do identyfikacji wymagań interoperacyjności i bezpieczeństwa mających zastosowanie do produktów (składników interoperacyjności) i podsystemów strukturalnych (drogi kolejowej, taboru, urządzeń sterowania ruchem itp.), identyfikacji odniesień do zakresu prowadzonej przez dany podmiot działalności oraz analizy możliwości ich spełnienia.

Wymagania związane z projektowanymi zmianami regulacyjnymi zaleca się uwzględniać w specyfikacjach przetargowych i w specyfikacjach produkcyjnych / budowlanych.

Należy brać pod uwagę, że producenci składników interoperacyjności oraz innych składników podsystemów, zarządcy infrastruktury, producenci taboru kolejowego, biura projektowe, wykonawcy robót i inne podmioty działające na rynku kolejowym będą zobowiązane do współpracy z jednostkami notyfikowanymi (NoBo) przeprowadzającymi procedury oceny zgodności składników i procedury weryfikacji WE podsystemów – co również wymaga wiedzy w zakresie przygotowania do realizacji zadań, zasad współpracy oraz warunków wyboru jednostek notyfikowanych do współpracy w ramach poszczególnych projektów.

Po wejściu w życie ustawy o zmianie do ustawy o transporcie kolejowym wszystkie zezwolenia na dopuszczenie do eksploatacji podsystemów strukturalnych będą wydawane z uwzględnieniem nowych wymagań. Podsystemy strukturalne nie spełniające przepisów wynikających z nowej ustawy o transporcie kolejowym nie będą mogły być dopuszczone do eksploatacji, co może mieć także wpływ na możliwości korzystania z dofinansowania ze środków pomocowych UE.

Projekt ustawy o zmianie do ustawy o transporcie kolejowym jest dostępny na stronie internetowej Sejmu RP w postaci Druku Sejmowego nr 4408